`Ik kan het niet verkroppen'

De bezuinigingen zorgen voor zorgen, onrust en vragen bij de culturele instellingen. ,,Gedwongen ontslagen zijn vermoedelijk niet uit te sluiten.''

De Nederlandse orkesten constateren dat het kabinet met een subsidiekorting van drie procent hen nog enigszins heeft ontzien. De Raad voor Cultuur had eerder een korting van 4,3 procent geadviseerd. Al worden de orkesten in Groningen en Limburg daarvan vrijgesteld, toch verwijt het Contactorgaan van Nederlandse orkesten (CNO) het kabinet de kaasschaaf te hanteren en te kiezen voor een voortschrijdende verarming van de symfonische muziekvoorziening. Ook vrezen de orkesten dat de door de Raad voor Cultuur geconstateerde hoge kwaliteit niet kan worden gehandhaafd.

De korting, de bezuinigingen op gemeentelijk niveau en de kostenstijgingen zorgen volgens de orkesten voor een flinke aanslag op het activiteitenbudget. Ook vrezen de orkesten voor verdere aantasting van de werkgelegenheid van musici, na het komende ontslag van vele orkestleden bij het Muziekcentrum van de Omroep.

Het Schönberg Ensemble begrijpt niet dat het 17.5 procent van de subsidie moet inleveren, zegt Rosita Wouda. ,,Het gaat naar het Nieuw Ensemble en het Nederlands Blazers Ensemble. Ik gun ze dat, maar ik kan het niet verkroppen dat ze het bij ons weghalen. De Raad voor Cultuur stak eerst de loftrompet over ons: koploper, boegbeeld. Maar de Raad ging door met wartaal dat wij niet op het publiek letten. Dat doen wij juist wel door het 20e-eeuwse repertoire te presenteren als een logisch gevolg op het ijzeren repertoire.''

Het Schönberg Ensemble begint een lobby bij de Tweede Kamer. ,,Als Boris Dittrich van D66 een halvering van de kunstbezuinigingen bepleit, kan die 19 miljoen ook wel helemaal van tafel. Zo'n bezuiniging zou de politiek zijn eer te na moeten zijn.''

Wouda voorziet ook grote problemen voor het nieuwe Muziekgebouw aan het IJ in Amsterdam. ,,Net als voor Gaudeamus wordt het voor ons onbetaalbaar om daar ons kantoor te vestigen, te repeteren en op te treden. Amsterdam en het Rijk moeten daarover een convenant sluiten.''

Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden krijgt in de nieuwe Cultuurnota 5,2 miljoen euro per jaar – bijna 900.000 euro minder dan gevraagd. Het museum kampt al jaren met een structureel tekort op de begroting van ruim zeven miljoen. De moeilijke financiële situatie zal nu ,,verder verslechteren'', aldus het museum in een persbericht vanmorgen. Er wordt een reorganisatie in gang gezet, waarbij gedwongen ontslagen ,,vermoedelijk niet te voorkomen zullen zijn''. De reorganisatie is vanmorgen aan de museumstaf meegedeeld.

Ook zal het museum de komende jaren zjn tentoonstellingen en andere activiteiten slechts ,,op bescheiden schaal'' organiseren. Dat is precies comform het oordeel van de Raad, die in april vond dat het ambitieniveau van het RMO ,,omlaag zou kunnen''. De herinrichting van de collecties Prehistorie en Middeleeuwen moest het museum volgens de Raad zelf betalen. Volgens het RMO is dat nu ,,gezien de financiële situatie'' niet mogelijk.

Het Nederlands Dans Theater verliest twee procent van zijn rijkssubsidie van 5.512.098 euro. Met het gematigd positieve oordeel van de Raad voor Cultuur over het beleid van het NDT had dat niets te maken, aldus NDT-directeur Jaap Hülsmann.

,,Volgens de Raad, die ik in een brief om toelichting heb gevraagd, betreft het een generieke korting. Het idee is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Maar we krijgen nu geen enkele compensatie voor onze stijgende kosten. We zullen ons beleidsplan moeten herzien en andere bronnen van inkomsten moeten vinden. Bij het NDT liggen die vooral in het buitenland. De helft van onze voorstellingen vindt nu al over de grens plaats. Co-producties met buitenlandse instellingen zijn ook een mogelijkheid.''

Rogie & Company, het Rotterdamse dansgezelschap rond choreograaf en artistiek leider Piet Rogie, vroeg een verhoging van zijn subsidie van 349.832 euro, maar krijgt niets. De Raad vond het werk van het gezelschap ,,van wisselende kwaliteit''.

Of het gezelschap van de gemeente Rotterdam wel de door de Rotterdamse Kunststichting geadviseerde subsidie van 224.500 euro krijgt, is nog onduidelijk, maar dat is een ,,minimale basis'' om verder te kunnen, aldus zakelijk leider Maurice Dujardin. ,,We verliezen zestig procent van ons budget, terwijl we de afgelopen jaren juist explosief gegroeid zijn en de stap naar de grote podia gezet hebben. We gaan hiermee nog naar de Tweede Kamer.''