`Er is geen polarisatie tussen Van der Laan en Raad'

Er is vaak van het advies van de Raad van Cultuur afgeweken, maar Winnie Sorgdrager is niet helemaal ontevreden.

Nooit week de culturele meerjarenbegroting zo sterk af van het advies van de Raad voor Cultuur als de Cultuurnota 2005-2008 van staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur). ,,Dat klopt, als je het aantal afwijkingen bij elkaar optelt'', zegt voorzitter Winnie Sorgdrager van de Raad voor Cultuur, ,,maar in essentie is er maar één echt verschil van opvatting, namelijk over de ondersteunende instellingen. En op dat punt is de staatssecretaris nu wat soepeler.''

Van der Laan wil 5,7 miljoen euro bezuinigen op de ondersteunende instellingen in de cultuursector. Volgens een onderzoek van het adviesbureau Berenschot is dat ook mogelijk, omdat deze instellingen een overmaat aan bureaucratie zouden hebben. De Raad schoof in april het advies van Berenschot als onbruikbaar terzijde, omdat dit zou uitgaan van een `tekentafel'-werkelijkheid. Volgens de Raad valt het wel mee met de bureaucratie en is een bezuiniging van maximaal 2,7 miljoen euro haalbaar. ,,De staatssecretaris wil de korting op deze instellingen nu uitstellen en nog eens bekijken. Dus misschien dat er dan in 2006 weer wat extra ruimte komt.''

Enkele instellingen, zoals Het Toneel Speelt, krijgen meer geld dan de Raad heeft geadviseerd. ,,De staatssecretaris moet natuurlijk de ruimte hebben om haar eigen politieke afwegingen te maken. Van der Laan heeft bij het toekennen van extra geld wel geput uit ons advies en instellingen gekozen waarvan wij zeiden: de kwaliteit is goed, maar bij bezuinigingen krijgen anderen nu even voorrang. Het is niet zo dat er een verschil is in oordeel over de kwaliteit van instellingen'', zegt Sorgdrager.

Ook het extra geld voor de theaterfestivals Oerol, Boulevard en Zeeland Nazomer passen volgens Sorgdrager prima ,,in de politieke afwegingen'' van Van der Laan. Zij wil meer geld voor de regio en voor de diversiteit. De diversiteit moet worden bevorderd door interculturele instellingen als Atana en Netwerk CS meer geld te geven dan geadviseerd. ,,Ik stel vast dat dit wel ondersteunende instellingen zijn'', zegt Sorgdrager: ,,Had nu ook maar geld gegeven aan dergelijke instellingen in de e-culture, waar echte vernieuwing plaatsheeft.''

Om bijvoorbeeld de pijn in de e-culture te verzachten moet de Tweede Kamer minder bezuinigingen afdwingen, vindt Sorgdrager. ,,En om de generieke kortingen bij onder meer muziekinstellingen en de musea ongedaan te maken.'' Haar partijgenoot Dittrich (D66) wil de bezuinigingen op de kunsten terugbrengen van 19 naar 9 miljoen euro. ,,Dat kan ik alleen maar toejuichen. Ik neem aan dat de PvdA Dittrich daarin steunt, want deze partij pleit er voor om één procent van de rijksbegroting te besteden aan cultuur. Het is te hopen dat de coalitiepartijen CDA en VVD meegaan met D66.''

Het lijkt alsof de Raad voor Cultuur en de staatssecretaris van Cultuur vaker van mening verschillen dan ooit tevoren. Niet alleen over de bezuingingen en Berenschot, maar bijvoorbeeld ook over het monumentenbeleid. Van der Laan heeft deze zomer eem stop van anderhalf jaar afgekondigd bij het toewijzen van rijksmonumenten. De Raad heeft zich daar in felle bewoordingen tegen verzet, maar tevergeefs. Sorgdrager: ,,Er is geen sprake van polarisatie tussen de staatssecretaris en de Raad. We hebben elk een eigen rol. Als we het altijd roerend eens waren, zou het erg saai zijn.''

    • Karel Berkhout