Bush vraagt meer hulp VN voor Irak

De Amerikaanse president George W. Bush heeft gisteren in zijn jaarlijkse toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zijn Irak-beleid fel verdedigd en de VN opgeroepen ,,meer te doen'' bij de stabilisering van Irak.

,,De VN, en hun lidstaten, moeten voldoen aan het verzoek van premier Allawi en meer doen om een Irak te helpen bouwen dat veilig, democratisch, federaal en vrij is'', zei Bush. Hij sprak een dag na de aanval van de Democratische presidentskandidaat Kerry op zijn Irak-beleid en te midden van groeiende zorg bij Republikeinse senatoren over de koers en kosten van de stabilisering van Irak.

Bush zei dat Irak en ook Afghanistan ,,op weg zijn naar democratie en vrijheid'' en ,,een model voor de regio'' worden. Wel erkende hij dat in beide landen in de aanloop naar de verkiezingen meer terrorisme valt te verwachten. ,,Wij hebben allemaal een aandeel in 's werelds nieuwste democratieën'', zei Bush. Elk land dat vrede nastreeft, heeft de verplichting geweld te bestrijden, zei hij. ,,Er is geen veilig isolement mogelijk tegen terreurnetwerken of de falende staten die hen herbergen.''

Bush was milder over de VN dan voorheen. Hij stelde voor een ,,democratiseringsfonds'' binnen de VN te vormen om landen financieel te helpen bij de opbouw van democratie. Verder riep hij Israël op joodse nederzettingen in bezet gebied niet verder uit te breiden en ,,illegale posten'' te ontruimen. Hij riep ook de VN op de steun in trekken aan ,,elke Palestijnse leider die zijn volk niet dient en hun zaak verraadt'', waarmee hij volgens diplomaten op Arafat doelde.

VN-chef Kofi Annan waarschuwde in zijn toespraak dat de naleving van het recht overal ter wereld gevaar loopt.

BUSH: pagina 5

Impliciete kritiek

BUSH

Kofi Annan riep de lidstaten op hiervoor meer respect te tonen. ,,Niemand staat boven de wet. En toch zien we steeds weer dat fundamentele wetten schaamteloos worden genegeerd.'' Als voorbeelden van recente schendingen van het recht noemde de secretaris-generaal het geweld in Irak, Soedan, Noord-Oeganda en Israël en op de school in Beslan. ,Over de hele wereld zien we mensen worden voorbereid voor meer van dit soort daden.''.

Annan kritiseerde impliciet de Verenigde Staten voor de omgang met gevangenen in de Abu Ghraib-gevangenis in Irak toen hij zei: ,,We hebben ook Iraakse gevangenen schandelijk misbruikt zien worden.'' Ook leek Annan indirect kritiek uit te oefenen op de Amerikaanse beslissing om Irak zonder expliciete VN-steun binnen te vallen.

,,Degenen die ernaar streven om legitimiteit te geven moeten het zelf ook uitdragen, en degenen die zich beroepen op het internationale recht moeten zich er zelf ook aan onderwerpen'', zei Annan. Vorige week noemde de secretaris-generaal de Amerikaanse invasie in Irak nog ,,illegaal''.

Brazilië, Duitsland, India en Japan vroegen gisteren om een permante zetel in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. In een verklaring steunden ze elkaars kandidatuur. Ze lieten ook weten dat Afrika recht heeft op een permanente zetel.