Bouw van CCTV in Peking begonnen

Veel projecten zijn in China in de problemen, maar de bouw van de door Koolhaas en Scheeren ontworpen huisvesting van tv-station CCTV is vandaag begonnen.

Het leek er niet meer van te komen, maar vandaag is in Peking dan toch de eerste steen gelegd voor de bouw van de nieuwe huisvesting van de Chinese staatstelevisiezender CCTV. Het gebouw, een ontwerp van de hand van Rem Koolhaas en Ole Scheeren van architectenbureau OMA, gaat naar verwachting zo'n 600 miljoen dollar kosten.

OMA won de CCTV-prijsvraag al in oktober 2002, maar het project leek gevaar te lopen doordat de nieuwe Chinese leiders die in november van dat jaar aan de macht kwamen, veel minder gecharmeerd bleken van dure prestigeprojecten dan hun voorgangers. Toen vorige maand het nieuws naar buiten kwam dat China zijn Olympische projecten op een kleinere schaal dan eerder gepland wil gaan uitvoeren, doken er opnieuw berichten op dat ook de bouw van het nieuwe CCTV-gebouw gevaar zou lopen.

,,Ons is nooit gevraagd om het ontwerp eenvoudiger en goedkoper te maken'', zegt Scheeren in een hotel in hartje Peking. Hij brengt inmiddels een goed deel van zijn tijd in Peking door, want hij heeft de leiding over OMA's projecten in China. ,,Je moet je bedenken dat het geld uit een ander potje komt dan het geld voor de Olympische projecten. CCTV is een zeer rijke organisatie, die per jaar net zo veel aan reclame-inkomsten ontvangt als dit project in zijn totaliteit kost'', weet Scheeren. ,,Het gaat wel om een staatszender, maar ze betalen veel meer aan belasting dan ze aan subsidie ontvangen. De afwegingen zijn daarmee anders dan bij projecten die echt uit de publieke middelen worden gefinancierd.''

Het CCTV-gebouw is niet het enige project dat OMA in Peking wil realiseren. Op 6 september won OMA ook de prijsvraag voor de uitbreiding van een enorme boekwinkel in het centrum van Peking. ,,We dachten dat we met de Prada-winkel in Los Angeles een grote winkel bouwden, maar die had `maar' een oppervlakte van 2000 vierkante meter. De bibliotheek die we in Seattle hebben gebouwd, beslaat 40.000 meter. De boekwinkel in Peking krijgt een totaal vloeroppervlak van 100.000 vierkante meter. Dan denk je: hoe komt zo'n grote winkel ooit vol met mensen, maar je ziet dat de winkel ook als een soort bibliotheek functioneert. Overal zitten mensen te lezen'', zegt Scheeren, terwijl hij op zijn computer het ontwerp tevoorschijn tovert. De buitenwand bestaat uit glazen elementen van één meter lang en vijftig centimeter hoog, die aan de binnenkant van het gebouw door hun diepte van 50 cm tegelijk dienst doen als boekenplanken.

De concurrentie tussen de verschillende buitenlandse architecten in China is inmiddels hevig, en het lijkt erop dat de Chinese overheid de projecten grofweg gelijkelijk verdeelt over de verschillende gerenommeerde buitenlandse bureaus. Op de eerste architectuur-biënnale van Peking, die deze zondag officieel werd geopend, is alleen plek voor architecten die bereid zijn om te betalen om er hun werk te kunnen exposeren. De biënnale lijkt daarmee op een handelsbeurs, waar buitenlandse architecten kunnen proberen om hun waren zo aantrekkelijk mogelijk aan de man te brengen. Van OMA hangt er een ontwerp dat nooit zal worden gebouwd: een aanpassing van het Nationale Museum voor de Chinese Geschiedenis, dat recht tegenover de Grote Hal van het Volk aan het Plein van de Hemelse Vrede in Peking ligt. Die prijsvraag won OMA niet.

    • Garrie van Pinxteren