Bij Tony Joe White hoor je de moerassen

Het zuiden van de Verenigde Staten mag dan dezer dagen getroffen worden door de ene orkaan na de andere, in de liedjes die Tony Joe White zondagavond over dat zuiden zong en speelde, was het onveranderlijk broeierig warm. Als er al sprake was van een koude wind die blies, dan was het in zijn hart, vanwege een vrouw die hem verdriet had gedaan. En ook tijdens de Rainy Night in Georgia – ooit een prachtige hit van Brook Benton, maar oorspronkelijk van de eerste LP van White uit 1969 – leek de damp al tijdens de bui boven het asfalt te hangen.

White begon zijn concert solo, zichzelf begeleidend op een afgeragde Fender Stratocaster waar zijn rechter onderarm al lang geleden de verf grotendeels had afgeschuurd. De snaren werden veelal bespeeld met het eelt van zijn vingertoppen, wat een karakteristiek geluid oplevert – de noten lijken op te borrelen als moerasgas uit stilstaand water.

Gevangen in een spaarzaam paars licht had White met zijn gruizige en superrelaxte bariton aan twee regels zingen genoeg om de wereld op te roepen die nu al veertig jaar de zijne is: de swamps van Louisiana, de uitgestrekte moerasbossen waar alligators roerloos op de loer liggen en zwarte slangen door het water jagen. Waar je binnen vijf minuten hopeloos verdwaalt en dan de kans loopt aangesproken te worden door een pad als je over diens brug wilt lopen. Het is daar in die wereld niet pluis, ook de mensen niet. Vooral de vrouwen. `Polk Salad Annie' natuurlijk, en andere vrijgevochten types, als Anna Lee met haar `lustful eyes'.

Jammer was wel dat die hete klamme sfeer na twee nummers grotendeels teniet werd gedaan door een drummer, volgens White erbij gehaald ,,to steam it up a bit''. Maar dat was geen stomen wat de man deed: dat was hakken. Het maakte de zang deels onverstaanbaar en overstemde de finesses in het gitaarwerk van White, die zo subtiel kan scheuren. Pas in twee rustiger nummers, van zijn nieuwe plaat The Heroines (waarop behalve White's vrouw en dochter ook Lucinda Williams, Emmylou Harris en Shelby Lynne meedoen), paste de drummer zijn volume aan en keerde de sfeer terug.

Maar zo mooi als in het begin werd het niet meer.

Concert: Tony Joe White. Gehoord: Paradiso, 19/9.

    • Bart Jippes