Amerikaanse centrale bank verhoogt rente

De Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, heeft gisteren zoals verwacht zijn belangrijkste rentetarief verhoogd met een kwart procentpunt tot 1,75 procent. Daarmee is de rente in de Verenigde Staten voor de derde maal verhoogd dit jaar.

Volgens de Fed is de Amerikaanse economische groei, na een hapering in de zomer, weer robuust genoeg om een verdere verhoging van de rente mogelijk te maken. De inflatie, aldus de Fed, alsmede het risico op inflatie, blijven laag.

Het is de derde keer dit jaar dat de Fed overgaat tot een verhoging van de zogenaamde overnight of federal funds rate, ofwel de rente die banken elkaar in rekening brengen voor het aanvullen van verplichte reserves.

De beslissing, die unaniem werd goedgekeurd door het Federal Open Market Committee (FOMC) dat de rentepolitiek bepaalt, past in het eerder door centralebankvoorzitter Alan Greenspan voorspelde programma van `geleidelijke' verhoging – ofwel langzaam, in kleine stapjes. Slechts een enkele econoom meende dat de Federal Reserve gisteren de rente op 1,5 procent zou laten.

,,De situatie op de arbeidsmarkt is enigszins verbeterd'', aldus het FOMC in een verklaring. De economie ,,lijkt weer op de rails te zijn gezet'', na ,,een terugval eerder dit jaar''. In juni en juli zou de economie in de woorden van Greenspan destijds een `zwak punt' hebben bereikt, mede door de stijgende brandstofkosten, maar dat punt is nu achter de rug, hoewel de brandstofprijzen nog steeds op recordhoogte liggen. De verrassing is dat de prijzen van andere goederen, zoals auto's en kleren, niet meestijgen.

De koers van Amerikaanse staatsobligaties ging iets omlaag gisteren, wegens de verwachting dat de rentes niet sneller zullen stijgen dan `geleidelijk'. Langer lopende schuldpapieren gingen juist iets omhoog, omdat de angst voor inflatie nog verder is verminderd, en hierdoor schuldpapieren hun waarde langer behouden.

De meeste economen, zoals gepeild door financiële nieuwsdienst Bloomberg, geloven dat de Fed zal doorgaan met de stapsgewijze renteverhoging totdat een `neutraal niveau' is bereikt, dat waarschijnlijk tussen de 3 à 5 procent ligt. Op dat niveau, zo is de gedachte, wordt de economie noch geremd noch gestimuleerd door het rentebeleid. De rente stond in maart 2001 nog op 6,5 procent, en is toen rap afgeschaafd tot het historisch lage niveau van 1 procent medio vorig jaar.

De volgende renteverhoging, tot 2 procent, vindt waarschijnlijk plaats op 10 november, een week na de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. In Europa verwachten economen voorlopig geen renteverhoging door de Europese Centrale Bank. Het belangrijkste euro-rentetarief, de zogenoemde basis-herfinancieringsrente, staat op 2 procent.