`Naam Forbo verbonden met vloeren'

Vloerenproducent Forbo stapt uit de productie van vloeren en gaat door in lijmen en transportbanden. Bij Forbo Flooring in Krommenie kwam dat besluit onverwacht, maar ze zien er ook de voordelen van.

Het was wel even schrikken, toen de Zwitserse fabrikant van vloerbekleding, lijm en transportbanden Forbo vorige maand bekendmaakte uit de productie en verkoop van vloeren te willen stappen. ,,In vloerbekleding liggen toch de wortels van het bedrijf. De lijmen en de transportbanden zijn er later bijgekocht'', zegt directeur Pieter Hartog van Forbo Flooring in Krommenie, de grootste linoleumfabriek ter wereld. ,,De aankondiging kwam voor ons als een verrassing'', zegt ook Frank van der Velde, directeur verkoop en marketing van Forbo Flooring in de Benelux.

Niets wees erop dat er plannen bestonden om bedrijfsonderdelen af te stoten, toen de nieuwe bestuursvoorzitter This Schneider alledrie de bedrijfsonderdelen vroeg om hun strategie voor de komende vijf jaar te bepalen. Schneider was in maart dit jaar aangetreden na het gedwongen vertrek van zijn voorganger. Hartog: ,,Het is normaal dat een nieuwe bestuursvoorzitter begint met alle activiteiten eens een keer goed tegen het licht te houden. Het was ook duidelijk dat er iets moest gebeuren bij Forbo, want de resultaten vielen de laatste jaren tegen.'' Forbo is wel winstgevend, maar de marges waren laag en de groei bleef beperkt. Op de beurs presteerde het aandeel matig.

,,Wij hadden verwacht dat de raad van bestuur de wensenlijstjes van de drie bedrijfsonderdelen zou bekijken, hier en daar misschien wat posten zou wegstrepen en daarna toestemming zou geven om de plannen uit te voeren.'' Dat pakte anders uit. ,,De raad van bestuur stelde vast dat alledrie de onderdelen een realistisch groeipad hadden uitgezet, maar het bedrag dat de drie onderdelen nodig hadden om dat te realiseren, was voor Forbo niet op te brengen.''

Schneider besloot daarom te kiezen. Hij koos voor de twee kleinste divisies met het, in zijn ogen, grootste groeipotentieel: lijmen en transportbanden. De grootste divisie, vloeren, in de eerste helft van dit jaar goed voor bijna de helft van de 827 miljoen Zwitserse franc (536 miljoen euro) omzet van Forbo, wordt verkocht. Met de opbrengst wil Forbo zijn schuldenlast omlaag brengen en de uitbreidingsplannen van de twee overblijvende onderdelen financieren.

Een reden om juist de vloeren af te stoten, is dat die het meest kapitaalintensief zijn. Van der Velde: ,,Het bedrag onderaan de streep op ons wensenlijstje was een stuk hoger dan dat van de andere twee onderdelen, omdat de productie van vloeren veel hogere investeringen vergt. Een lijmfabriek of een productielijn voor transportbanden bouwen kost een fractie van wat het kost om een nieuwe vloerenfabriek neer te zetten.''

De linoleumproductie in Krommenie (omzet 183 miljoen euro) is daar een goed voorbeeld van. Zo'n 700 werknemers produceren daar tientallen miljoenen vierkante meter linoleum per jaar. Die schaalgrootte is nodig om de kostprijs per vierkante meter laag te houden. In grote opslagsilo's zitten grondstoffen als lijnolie, hars, kalksteen, kurk en kleurpigmenten. Afhankelijk van het type linoleum worden die in wisselende samenstellingen gemengd en vervolgens in een van de drie walserijen op een onderlaag van jute geperst. In een lange batterij `droogkamers' van 20 bij 40 meter moet het dan nog zachte linoleum twee tot vier weken uitharden, om ten slotte van een beschermlaag voorzien te worden en in rollen van 2 bij 30 meter gesneden en verpakt te worden. ,,Zo'n fabriek bouw je niet voor een paar miljoen'', zegt Van der Velde.

Nu is Forbo Flooring ook niet van plan een nieuwe linoleumfabriek te bouwen, maar het bedrijfsonderdeel wil wel uitbreiden in andere vloertypen. ,,We willen onze belangrijkste afnemers, zoals scholen en ziekenhuizen, een zo breed mogelijk pakket aan vloeren kunnen aanbieden. Een ziekenhuis heeft bijvoorbeeld linoleum in de gangen, een geleidende vloer in de operatiekamer en tapijt op de kantoren.'' Forbo Flooring heeft op dit moment negen fabrieken verspreid over Europa. In Krommenie en Schotland maakt Forbo linoleum, in Coevorden, Frankrijk, Zwitserland en Zweden vinylvloeren en in Zweden ook parket. ,,In linoleum hebben we wereldwijd een marktaandeel van meer dan 60 procent. Maar in de andere vloeren zijn we een stuk kleiner en willen we groeien. En er zijn ook nog vloertypen die aansluiten bij de onze, maar waar we nog niet actief in zijn.''

Behalve een breder productaanbod wil Forbo Flooring vooral ook geografisch uitbreiden. ,,Al onze productie is nu geconcentreerd in West-Europa, terwijl de belangrijkste groeimarkten daarbuiten liggen.'' De West-Europese markt krimpt licht. ,,In de VS daarentegen groeit de markt voor linoleum met 20 procent per jaar en in Azië en Oost-Europa groeit de vloerenmarkt als geheel, omdat daar nu volop kantoren en fabrieken gebouwd worden.'' Forbo Flooring wil zijn positie op deze groeimarkten versterken, bijvoorbeeld door overgenomen te worden door een concurrent. ,,Maar er kan natuurlijk ook een financiële partij aankloppen die ons overneemt en ons geld geeft om zelf op eigen kracht onze uitbreidingsplannen uit te voeren.''

Nu het nieuws dat Forbo uit de vloeren stapt wat heeft kunnen bezinken, ziet directeur Hartog er ook wel de voordelen van. ,,De kans dat we een wereldspeler in vloeren kunnen worden, is nu dichterbij dan ooit. Binnen Forbo hebben we onze groeiplannen nooit kunnen realiseren.'' Dat dat ook kan betekenen dat Forbo Flooring wordt overgenomen door een concurrent, vindt hij geen probleem. ,,Als we dan in een bedrijf terechtkomen dat vloeren als kernactiviteit ziet, is dat een vooruitgang. Nu zitten we in een concern met drie verschillende activiteiten die nauwelijks synergie vertonen.''

Achteraf vindt Hartog de keuze van Forbo om uit de vloeren te stappen ook wel verdedigbaar. ,,In lijmen en transportbanden kan Forbo met relatief beperkte investeringen zelfstandig een grote speler worden. Voor vloeren zou Forbo waarschijnlijk vroeg of laat een partner nodig gehad hebben en was het veel minder vanzelfsprekend geweest dat het zelfstandig had kunnen voortbestaan. Dus in die zin is deze keuze ook een vorm van lijfsbehoud voor Forbo.''

Het enige wat Forbo Flooring nog graag van het Zwitserse moederbedrijf mee zou willen krijgen, is de naam Forbo. ,,Die is zo sterk verbonden met de vloeren, dat we

die eigenlijk niet kunnen missen.'' Forbo heeft de naam voor lijmen en transportbanden niet nodig, die hebben eigen merknamen. ,,We hebben daarom goede hoop dat Forbo Flooring zijn naam zal kunnen houden.''