Kosten van bezuiniging

Efficiënte verpleegtehuizen die tegen geringe kosten een maximaal aantal hulpbehoevende bejaarden verzorgen, zijn vaak op papier bedacht. Er is ook in richtlijnen vorm aan gegeven. Maar de praktijk met meer hulpbehoevende bejaarden, te weinig personeel en hoog ziekteverzuim is hardnekkig. Het verschonen van bejaarden is niet populair; het managen, administreren, reorganiseren en controleren van de verzorgers wel.

Volgens een recent rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg voldoet 80 procent van de verpleeghuizen in Nederland niet aan de minimale eisen voor zorg. Deels gaat het hier niet om de zorg zelf en om de redelijke tevredenheid van de patiënten daarover, maar om de vraag of de bewerkelijke procedures op de juiste manier worden gevolgd. Patiënten die zelf niet graag douchen, moeten dat toch vaak doen volgens de inspectie. Aangezien het beleid van de overheid erop is gericht bejaarden zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen, zijn de in een verpleegtehuis opgenomen bejaarden veel bewerkelijker dan vroeger. Toch is de personeelsbezetting gelijk gebleven, terwijl het opleidingsniveau is gedaald. Dat betekent volgens de inspectie dat bejaarden soms moeten worden vastgebonden als er geen personeel is.

Het aantal patiënten per personeelslid neemt niet af. Door de vergrijzing komen er meer patiënten en om geld te sparen zet de overheid in op nog hogere efficiency. Met de brancheorganisatie voor verpleging en verzorging, Arcares, is afgesproken dat voor hetzelfde bedrag meer hulpbehoevende bejaarden verzorgd worden. Dit is een uitdaging voor menige directie, maar niet voor de mensen die zelf het werk moeten doen.

Er worden veel formulieren ingevuld en meetinstrumenten ontwikkeld. Tegenover het toetsingskader van de inspectie ontwikkelt de brancheorganisatie eigen meetmethoden. Ongeruste familieleden van patiënten halen hun gelijk bij de rechter die zelf onderzoek doet. Vorige week bepaalde de Groningse rechtbank dat bejaarden in het Winsumse verpleeghuis De Twaalf Hoven niet mogen worden vastgebonden wegens personeelsgebrek. Om aan dit vonnis tegemoet te komen moet het verpleegtehuis op andere faciliteiten bezuinigen en dat biedt openingen voor sociaal bewuste advocaten.

Er komen niet meer verzorgers maar wel meer professionele mogelijkheden om over de rug van de verzorgers mee te kijken. Verpleegzorg is een mooie sector voor managers, organisatieadviseurs, administrateurs, inspecteurs en juristen. Efficiencymaatregelen leveren veel extra werk op. De overheid kan echter beter letten op de taakverzwaring voor de schaarse verzorgers. De hoge administratieve werklast gaat immers ten koste van de eigenlijke zorg.