Soedan met oliesancties bedreigd

Een verdeelde VN-Veiligheidsraad heeft zaterdag een resolutie aangenomen waarin gedreigd wordt met oliesancties tegen Soedan als de regering geen einde maakt aan het geweld in de westelijke regio Darfur.

De resolutie wil een uitbreiding van de waarnemersmissie van de Afrikaanse Unie (AU) en een onderzoek naar het geweld van de Arabische milities tegen de zwarte Afrikaanse bevolking in Darfur. De door Amerika opgestelde resolutie werd aangenomen met elf stemmen vóór en vier onthoudingen, van China, Rusland, Pakistan en Algerije. China, dat oliebelangen in Soedan heeft en eerder gedreigd had met een veto, verklaarde dat het een volgende resolutie met daadwerkelijke sancties zal vetoën. VN-ambassadeur Wang Guangya zei dat ,,sancties geen nuttig middel zijn om politieke doelen te bereiken''. Volgens diplomaten had China afgezien van een veto om uitbreiding van de waarnemersmissie van de AU niet te hinderen en wegens een oproep van VN-chef Kofi Annan de resolutie te steunen.

De resolutie die door de Verenigde Staten drie keer was afgezwakt, bepaalt dat de Veiligheidsraad opnieuw bijeenkomt om ,,acties die Soedans oliesector treffen'' – het woord sancties komt in de definitieve tekst niet voor – of andere maatregelen te overwegen als Khartoum niet snel het geweld beëindigt of niet meewerkt met de AU-waarnemers. De resolutie dringt aan op uitbreiding van de AU-missie, die nu zo'n 80 waarnemers ter plekke heeft beschermd door zo'n 300 soldaten. Die grotere AU-macht zou geweld moeten voorkomen en bemiddelen om verdere escalatie te voorkomen.

De resolutie geeft VN-chef Annan de bevoegdheid om een commissie te benoemen die moet vaststellen of er sprake is van genocide, zoals de VS menen. Inmiddels zijn volgens de VN meer dan 50.000 mensen omgekomen en meer dan een miljoen mensen gevlucht voor het geweld, dat volgens velen door de regering wordt gesteund.

Soedan noemde bij monde van VN-ambassadeur Erwa de resolutie ,,oneerlijk'', maar zei haar toch te zullen uitvoeren. Erwa beschuldigde de VS ervan de resolutie slechts te hebben ingediend om in dit verkiezingsjaar ,,de politieke doelen'' van president Bush te dienen. Ook hekelde hij de Amerikaanse ,,fouten'' in Afghanistan en Irak, waardoor burgers omkomen. VS-ambassadeur Danforth verwierp ,,deze ongepaste en ongevraagde aanval''. Hij onderstreepte dat de Soedanese regering vorige maand gevechtshelikopters tegen haar bevolking had ingezet en de milities steunt met soldaten.

De jongste resolutie stelt geen Soedan geen ultimatum. De Veiligheidsraad ,,spreekt zijn diepe bezorgdheid uit dat de regering van Soedan niet volledig haar verplichtingen is nagekomen'', die in een resolutie van 30 juli waren vastgelegd. Die resolutie gaf de regering 30 dagen de tijd om de milities aan te pakken en dreigde ook al met sancties. Toen stemden 13 landen vóór, met onthoudingen van China en Pakistan.

    • Robert van de Roer