Schade voor grote Duitse partijen

Bij regionale verkiezingen in twee Oost-Duitse deelstaten hebben de grote partijen SPD en CDU zware verliezen geïncasseerd. De socialistische PDS werd zowel in Brandenburg als in Saksen de op een na grootste partij. Extreem rechts boekte in beide deelstaten winst en is nu vertegenwoordigd in de parlementen in Dresden en Potsdam.

In Saksen werd de Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NPD) met 9,2 procent de vierde partij en bijna even groot als de SPD (9,8). In Brandenburg kwam de Deutsche Volksunion (DVU) met 6,1 procent opnieuw boven de kiesdrempel uit. Een poging om de NPD te verbieden liep twee jaar geleden spaak. Nu heeft de partij, die vooral met vijandigheid jegens buitenlanders van zich doet spreken, voor het eerst sinds 36 jaar weer politieke invloed in de regio.

De socialistische PDS, voortgekomen uit DDR-partij SED, behaalde in Saksen 3,6 procent en in Brandenburg 28,0 procent. Zowel uiterst links als extreem-rechts heeft geprofiteerd van de onvrede in Oost-Duitsland over de verlaging van uitkeringen wegens werkloosheid en een gevoel van machteloosheid, ingegeven door de slechte economische situatie. Bijna dertig procent van de kiezers bracht zo bezien een proteststem uit.

De NPD dankt haar zege hoofdzakelijk aan jonge kiezers. De helft van de kiezers die gisteren in Saksen voor het eerst mocht stemmen koos extreem-rechts.

Hoewel de verliezen voor de grote traditionele partijen SPD en CDU groot waren, hebben de kiezers geen politieke aardverschuiving teweeggebracht. In Brandenburg blijft de SPD (31,9) de grootste partij en mag de huidige premier, Matthias Platzeck, het voortouw nemen in coalitiebesprekingen. Cijfermatig heeft hij de keuze tussen de huidige coalitiepartner CDU en de PDS.

In Saksen raakte de CDU (41,1) voor het eerst in veertien jaar de absolute meerderheid kwijt, maar ze blijft de grootste partij. Minister-president Georg Milbradt is nu aangewezen op een coalitie met de SPD.

De verkiezingscampagnes stonden in het teken van nationale thema's. Onvrede met de bezuinigingen van de regering-Schröder overvleugelde het debat. De laatste tijd is in veel Oost-Duitse steden wekelijks tegen versobering van de verzorgingsstaat gedemonstreerd.

PROTESTSTEM: pagina 5

HOOFDARTIKEL: pagina 7