Heiligverklaring Hirsi Ali treft geen doel

,,Gearriveerd'' (Elsbeth Etty), ,,geborneerd en paternalistisch'' (Betsy Udink) – dit soort diskwalificaties, op deze pagina afgedrukt, viel de enkeling ten deel die de afgelopen veertien dagen weigerde mee te gaan in het massaal, soms bijna hysterisch, heiligverklaren van Ayaan Hirsi Ali, naar aanleiding van het tv-filmpje Submission.

Wat bij alle euforie opviel was het feit dat de toejuichingen hoofdzakelijk uit niet-islamitische hoek kwamen. In dit opzicht veelzeggend bleek de lof die Etty het duo Hirsi Ali/Van Gogh toezwaaide: ,,Zij waarschuwen ons en laat niemand het lichtvaardig nemen tegen de extremistische minderheid in de islamitische gemeenschap.'' Maar die autochtone `ons' hoeft niet gewaarschuwd te worden. De islamitische `zij', daar gaat het om. En die reageerde uitgesproken negatief of haalde de schouders op.

Is er dan geen reden de alarmklok te luiden waar het de positie van vrouwen binnen de islamitische wereld (ook in ons land) betreft? Natuurlijk wel. Maar dat hoeft geen Udink of Etty mij te vertellen. Van Pakistan tot Nigeria, en van Iran tot Indonesië, heb ik met dichtgeschroefde keel de schokkende verhalen beluisterd van door moslimmannen verminkte, verkrachte, mishandelde en/of onderdrukte moslima's, en er in mijn krant over bericht.

Waarom ik toch afstand nam van Submission had niets te maken met het feit dat, zoals Udink stelt, ik zou vinden dat Ayaan Hirsi Ali geen stunts mag uithalen. Integendeel. Het wordt hoog tijd dat men moslims luid en duidelijk te kennen geeft dat het niet langer kan en mag dat vrouwen in naam van de koran worden vernederd en in sommige gevallen zelfs vermoord. Wakker schudden lijkt daarbij een goed middel, maar dan moet het wel gebeuren op een manier die garandeert dat resultaat verzekerd is. En in het besef dat cultureel-religieuze veranderingen hun tijd nodig hebben.

Mijn kritiek op Hirsi Ali richt zich vooral op de door haar gebruikte taktiek: een half ontklede vrouw laten zien met gewijde teksten op het lijf. Wie ook maar iets weet van de manier waarop de meeste moslims nog altijd tegen de koranverzen aankijken, namelijk letterlijk als Gods woord, beseft hoe hier een losgeslagen olifant door een porseleinkast is gerend. Dat geseculariseerde critici als Elsbeth Etty dit kennelijk een zorg is, maakt hun gejuich over Hirsi Ali's zinloze provocatie des te holler.

    • Ton Crijnen
    • van Trouw