Feest in Den Haag met dansers tussen toeschouwers en orkest

Ze huizen al zeventien jaar onder een dak, maar nu pas presenteren de bewoners van het Haagse Lucent Danstheater en de Dr. Anton Philipszaal zich in een gezamelijke productie. Dat gebeurt in het kader van de viering van het 100-jarig bestaan van het Residentie Orkest. Voor dit zich alleen in Den Haag afspelende evenement, Synenergy, werden de choreografen Meryl Tankard en Regina van Berkel aangetrokken. Dirigent Jaap van Zweden voert de muzikale leiding.

Voor de pauze zit het Residentie Orkest in de `bak' van het Lucent Danstheater, om daar een bijzonder spirituele uitvoering van Stravinsky's Petroesjka te verzorgen, waarvoor de Australische Meryl Tankard een nieuwe choreografie schreef. Ze volgt daarbij het oorspronkelijke verhaal van de met een ziel begiftigde pop Petroesjka.

Het fraaie, koele toneelbeeld (van Tankard en Regis Lansac) met het scherpe, witte silhouet van een Russisch stadje, de blauw-witte omlijsting van het toneel en de neerdwarrelende sneeuw, verwijst nog wel naar de locatie waarin de oorspronkelijke Petroesjka uit 1911 werd geplaatst: de bonte, winterse jaarmarkt in het 19de-eeuwse St. Petersburg. Maar de warme, drukke gezelligheid van een kermis vierende gemeenschap ontbreekt hier, terwijl die in de muziek juist zo onontkoombaar is.

De spierwitte, wat grotesk aangezette kostuums met brede schouders en stijf uitstaande rokjes geven het kermisvolk met hun witgeschminkte gezichten en het strak onder witte kapjes verborgen haar een klinisch, robotachtig aanzien, wat nog versterkt wordt door de houterige, kort afgebroken bewegingen. Het is duidelijk dat niet alleen de drie hoofdfiguren als marionetten gezien worden. De koele, esthetische vormgeving laat een sterker beeld achter dan de choreografie, die nogal beperkt en mimisch aandoet. Tankards visie is wel interessant en heeft een hechte constructie, maar de oude, van Diaghilevs choreograaf Fokine uit 1911, wint het voor mij.

Een regelrechte belevenis werd het schouwspel dat Regina van Berkel creëerde in de Dr. Anton Philipszaal. De begane grond werd ontdaan van alle zitplaatsen en in de ruimte werden looppaden en podia geplaatst, waarop en waarlangs dansers en musici zich verplaatsten en waaromheen het publiek opstelde. Boven die door Dietmar Janeck geschapen ruimte waren doeken gespannen, waarop het licht grillige vormen wierp.

De opwindende muziek van Gerard Brophy is door Regina van Berkel van boeiende, fantasierijke beweging voorzien, die razend knap in de ruimte gezet wordt. Dansers dansen overal: tussen het publiek, op de balkons, door het orkest, over de paden, op de podia. Niemand doet hetzelfde maar iedereen heeft wel eenzelfde dynamiek, ademvoering en ritmische sturing. Er is een prachtige balans in rust en energie, in grilligheid en stilering, in de verdeling van aandacht die naar de dans of juist naar de muziek getrokken wordt. Van Berkel weet een vanzelfsprekende eenheid en gelijkwaardigheid te creëren tussen klank, beeld, ruimte en beweging. Orkest en Dans Theater hadden zich geen mooiere seizoensopening kunnen wensen.

Voorstelling: Synenergy, productie van Residentie Orkest en Nederlands Dans Theater. Gezien: 16/9, Lucent Danstheater en Dr. Anton Philipszaal, Den Haag. Aldaar t/m 29/9. Inl. 070 8800100 of www.ndt.nl

    • Ine Rietstap