De foute focus van minister De Graaf

De problemen van de vier grote steden, waar de belangrijkste knelpunten van onze samenleving zitten, krijgen onvoldoende aandacht en prioriteit, vinden de voorzitters van de VVD-fractie in de vier grote steden.

Minister Thom de Graaf (D66) is momenteel erg druk. Druk met een nieuw kiesstelsel en druk met de gekozen burgemeester. Maar De Graaf is ook minister voor het grote-stedenbeleid en daarover horen we hem te weinig.

Hij zou zich eens wat meer moeten richten op de problemen die bij de verkiezingen van 2002 zo'n doorslaggevende rol hebben gespeeld.

Veel van deze problemen rond werkloosheid, integratie, verpaupering, criminaliteit en achterstanden concentreren zich in de vier grote steden. De aanpak van deze kwesties vereist niet alleen slagvaardigheid vanuit de lokale politiek, maar ook een geconcentreerde en daadkrachtige inzet vanuit het rijk. Momenteel ontbreekt het helaas aan dat laatste. Vanuit het grote-stedenbeleid (gsb) worden weliswaar tientallen miljoenen euro's gereserveerd voor stedelijke problematiek, maar de verdeling van dat geld is veel te versnipperd. Als deze minister echt een serieuze vuist wil maken tegen de problemen in de grote stad, dan moet hij ook het lef hebben om heldere prioriteiten te stellen.

In het bedrijfsleven is het alom bekend. Je moet je euro investeren op het gebied waar het meeste rendement te halen valt. Dit zou toch ook voor het gsb-geld moeten opgaan. Investeer een gsb-euro op die plekken waar zich de meeste problemen voordoen, omdat je daarmee het hoogste effect bereikt. Investeer dus het geld in de vier grote steden en versnipper het niet in over een grote hoeveelheid kleinere steden met kleinere problemen. Als we er met de helpende hand van De Graaf in slagen om de urgente problemen in de vier grote steden te verminderen, dan worden niet alleen die vier grote steden, maar heel Nederland daar beter van.

Naast een scherpere prioritering zou de verdeling van gsb-middelen zich ook moeten ontdoen van het huidige oerwoud aan regelgeving. De Graaf dient er voor te zorgen dat er een eenvoudiger systeem wordt opgezet voor het gsb-beleid.

Wij pleiten ervoor om de steden alleen af te rekenen op basis van de behaalde resultaten. De wijze waarop de steden deze resultaten willen behalen, moet geheel hun eigen verantwoordelijkheid zijn. Hier moet het rijk zich niet mee willen bemoeien, omdat die bemoeienis alleen leidt tot vertragingen en extra bureaucratie. Zorg er daarnaast voor dat de diverse ministeries hun deel van het gsb-geld storten in één centrale pot, waaruit vervolgens de uitkeringen aan de steden worden verstrekt. Dit zorgt er automatisch voor dat de steden slechts naar één instantie verantwoording hoeven af te leggen, namelijk het departement GSB van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Door het opzetten van een dergelijke heldere structuur kan De Graaf aantonen een echte minister van het grote-stedenbeleid te zijn en niet een postbode die alleen maar gelden en rapporten heen en weer stuurt tussen steden en ministeries.

Tenslotte roepen wij De Graaf op om de Randstad echt eens als samenhangend geheel te zien. Dit betekent dat we niet moeten blijven steken in de aanpak van de problemen van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht afzonderlijk. De VVD-fracties in de grote steden zijn bereid een verdelingssystematiek te accepteren die zorgt dat plannen gefinancierd worden die het grootste effect hebben. Dus niet het rijksgeld verdelen op basis van inwonertal, maar op basis van de concreetste en effectiefste plannen. Ook als dat inhoudt dat de ene stad veel meer geld toegeschoven krijgt dan de andere.

Minister De Graaf dient zich te realiseren dat het daadwerkelijk aanpakken van problemen waar veel mensen last van, hebben minstens zo belangrijk is als een nieuw kiesstelsel of een gekozen burgemeester. Burgers rekenen de politiek af op resultaten en momenteel zijn die op het belangrijkste onderdeel van de portefeuille van De Graaf veel te mager.

Wanneer de Tweede Kamer over het gsb-beleid spreekt, zou het goed zijn als zij de minister aanzet tot een andere beleidsfocus, met meer perspectief voor de oplossing van de problemen in de grote steden.

Dit artikel is geschreven door Eric van der Burg, fractievoorzitter VVD Amsterdam; Sander Dekker, fractievoorzitter VVD Den Haag; George van Gent, fractievoorzitter VVD Rotterdam; Halbe Zijlstra, fractievoorzitter VVD Utrecht