Basketbalploeg niet meer het `lachertje'

Na drie nederlagen op rij won het Nederlands basketbalteam zaterdag in de kwalificatiereeks voor het EK van Estland: 76-72. Na jaren van malaise kruipt Nederland langzaam uit het dal. ,,De ploeg is enorm gegroeid in deze cyclus.''

Toen bondscoach Glenn Pinas in augustus begon aan de voorbereiding voor de kwalificatie voor het Europees kampioenschap volgend jaar, wachtte hem een loodzware opgave. Het Nederlands basketbalteam, dat sinds november 2001 geen officiële interland meer had gewonnen, behoorde de afgelopen jaren tot de Europese achterhoede. Plaatsing voor de Europese titelstrijd in Servië en Montenegro achtte Pinas al bij voorbaat onhaalbaar in een poule met sterke basketballanden als Turkije en Bosnië-Herzegovina.

Zijn belangrijkste doelstelling was een derde plaats in de poule en het voorkomen van degradatie naar de B-groep. De coach verklaarde in de aanloop naar de kwalificatiereeks het respect van andere landen te willen terugwinnen na jaren van malaise en afgetekende nederlagen. Oftewel, niet langer het `lachertje van Europa' zijn, zoals Pinas zei. Zaterdag, na de overwinning op Estland, was hij ,,best tevreden''. ,,Het stempel `lachertje van Europa' zijn we nu kwijt. De ploeg is enorm gegroeid in deze cyclus'', maakte Pinas, met nog twee kwalificatieduels te gaan, de tussenbalans op.

Aanvankelijk leek Pinas de neerwaartse spiraal niet te kunnen doorbreken. Ondanks een betere organisatie en toezeggingen van in het buitenland spelende basketballers voor het Nederlands team uit te komen, maakte de ploeg van Pinas in de voorbereiding een valse start. De reeks nederlagen in de toernooien in Portugal en Amsterdam vorige maand, beloofde weinig goeds. De ommekeer kwam met de winst in het vierlandentoernooi in Luik, waar Nederland voor het eerst sinds november 2001 (!) een officiële interland won.

Onder leiding van de Nederlandse troef Francisco Elson, speler van de Denver Nuggets in de Amerikaanse profcompetitie NBA, werd de opgaande lijn voortgezet. In en tegen Estland verloor Nederland na arbitrale dwalingen maar net: 91-88. In het thuisduel tegen Bosnië-Herzegovina volgde geen afstraffing, maar verloor Nederland door knulligheden met 82-77. Europese topper Turkije bleek vervolgens een maat te groot voor de onervaren ploeg van Pinas, die evenwel niet werd platgewalst zoals in de vorige kwalificatiecyclus voor het EK toen met 107-67 verloren werd.

Al met al een verdienstelijk resultaat van het nationale team, waarvoor basketballers in buitenlandse dienst de afgelopen jaren bepaald niet warmliepen. Temeer gelet op de afzeggingen van belangrijke spelers als NBA-prof Dan Gadzuric (knieblessure) en de tot Nederlander genaturaliseerde Chris McGuthrie. Bovendien mocht sterspeler Elson van zijn werkgever Denver Nuggets maar twee kwalificatieduels meespelen.

,,Een groot gemis. Elson vormde de meerwaarde van deze ploeg. We hebben veel tegenvallers gehad in het traject. De kracht van deze ploeg is de instelling. Zo moeilijk was het niet om van deze groep in een maand een team te maken. Ze gaan voor elkaar door het vuur'', blikte Pinas zaterdag na de eerste zege in de kwalificatiereeks terug. Ook de verliezende coach van Estland, Heino Enden, roemde de Nederlandse strijdlust. ,,Nederland verdiende te winnen omdat ze het meer wilden dan mijn spelers.''

Die vechtlust was ook bittere noodzaak, want tegen Estland kon Pinas niet beschikken over `sleutelspeler' Raoul Heinen (keelontsteking) en was Nederlands hoop in bange dagen, de twintigjarige scherpschutter Kees Akerboom, ook niet geheel fit. Voor het treffen met Estland had Pinas zijn spelers voorgehouden dat dit ,,echt de laatste kans'' was om degradatie naar de B-groep te ontlopen. Die woorden waren niet aan dovemansoren gericht. Nederland vocht zich, mede door het betere duw- en trekwerk van de `grote jongens' Peter van Paassen (2,09 meter) en Michael Kingma (2,08), naar de overwinning.

Fraai was het niet, wat de Nederlandse basketballers lieten zien. Het ontbrak het internationaal onervaren team aan tactisch vernuft en ook de balcirculatie liet te wensen over. Geen systeem en geen automatismen. ,,Tactisch en qua slimmigheid kan er nog veel beter'', bevestigde Pinas. Wil Nederland aansluiting vinden bij de Europese top, dan zullen de weinige topspelers in Amerikaanse dienst bovendien vaker beschikbaar moeten zijn. Maar de kapitaalkrachtige clubs in de NBA liggen niet wakker van verzoeken van `een basketballlandje' als Nederland om spelers af te staan voor interlands, weet ook Pinas.

De kersverse international Akerboom, die met zijn loepzuivere schoten de afgelopen weken een belangrijke rol opeiste, wilde niet weten van het weinig rooskleurige toekomstperspectief. Hij wees op de korte tijd dat de groep bij elkaar is en het gemis van Elson, die is vervangen door de in Spaanse dienst spelende Tom Timmermans die zaterdag debuteerde voor Nederland.

Akerboom: ,,Elson is heel belangrijk als speler, maar ook als motivator. In het begin (augustus, red.) ging het heel stroef. Logisch als je tien spelers bij elkaar raapt. De winst is dat we nu een team zijn. We spelen nog te veel alleen bij vlagen goed basketbal, maar we worden constanter. Als je deze groep een aantal jaren bij elkaar kunt houden, heb je straks een redelijk team. We zijn nog onervaren maar deze jongens hebben toekomst'', wist Akerboom, die Nederland woensdag tegen Bosnië-Herzegovina kansen toedicht.

Kingma (25), de Australische reus die onlangs is ontdekt en naar eigen zeggen twee maanden geleden nog niet wist dat hij naar Nederland zou komen, genoot na van de zege en zijn nieuwe ervaringen. In zijn beleving was er alleen ruimte voor lichtpuntjes. ,,Ik ben al blij dat ik het Nederlands team heb gehaald. Voor mij is dit een stap voorwaarts'', sprak hij in het Engels, met zwaar Australisch accent. Gevraagd naar de toekomst van het Nederlands basketbalteam, antwoordde de komend seizoen voor het Belgische Vilvoorde uitkomende Wild Man: ,,Het niveau is redelijk goed. Nederland zit in een opbouwfase. Het gevoel was hier dat het team niet goed was, omdat het in het verleden slecht ging. Als we die negatieve houding in een positieve veranderen, kunnen we nog een eind komen.''