Versplintering, ego's en geldingsdrang (Gerectificeerd)

De gemeenteraad in Diemen is samengesteld zoals zoveel gemeenteraden. Nieuwe partijen die voortkomen uit de oude, en vier eenmansfracties. Het is Diemen fataal geworden. ,,Gevoelens gaan een rol spelen in de besluitvorming.'

Eigenlijk draait het vooral om één omstreden plan uit 2001 over de stadsvernieuwing en persoonlijke vetes daarover gaven de doorslag, stelt demissionair wethouder Nico Portegijs (PvdA) uit Diemen. Nee, zegt plaatselijk VVD-fractievoorzitter Walter Opmeer, het college was gewoon uitermate zwak en wij gingen er als een mes door de boter doorheen.

Deze week, tijdens de jaarlijkse feestweek, moest het college in Diemen opstappen nadat de gemeenteraad het vertrouwen in het bestuur had opgezegd. Net als veel andere gemeenten kampt de gemeente net onder Amsterdam met problemen die de afgelopen twee jaar al veel colleges door het hele land de kop kosten. ,,Versplintering, persoonlijke vetes en geldingsdrang', aldus Portegijs.

Er zijn in Diemen negen fracties op negentien raadsleden. Daarvan zijn er vier éénmansfracties, voortgekomen uit andere raadspartijen. Een aantal van die raadspartijen zijn weer ontstaan uit andere raadspartijen, waardoor er bijna overal wel dwarsverbanden lopen. Ook in het college zat tot deze week een wethouder die al voor een andere partij de kiezers had vertegenwoordigt. Portegijs: ,,Gevoelens spelen daardoor een rol in de besluitvorming.'

De formele reden dat het college deze week het veld moest ruimen was een motie van wantrouwen over het gevoerde beleid bij de afhandeling van de geannuleerde bouw van een megabioscoop in Diemen. Het Belgische cinemabedrijf Kinepolis, dat de megabios zou bouwen, besloot in 2002 zich terug te trekken uit Nederland. Dat terwijl er na een jarenlange strijd tussen de gemeenten Diemen en Amsterdam eindelijk een vergunning lag. De hoofdstad wilde geen concurrentie voor de eigen bioscoopplannen bij station Bijlmer, op een steenworp afstand van de geplande Kinepolis-vestiging.

Het Belgische concern betaalde een schadevergoeding aan Diemen. Het bedrag is voor de buitenwereld tot op heden geheim, alleen is duidelijk dat de gemeenteraad vond dat er meer in had gezeten. Dus moest het college vertrekken.

Tot zover de formele reden. Want, zegt raadslid Guus Piërlôt van Leefbaar Diemen, fractievoorzitter Walter Opmeer (VVD) liep al tijden te broeden hoe hij het college kon laten klappen. Ook demissionair wethouder Portegijs noemt Opmeer de ,,kwade genius'. En daarbij wijst hij op het omstreden plan voor de stadsvernieuwing.

Het Masterplan Centrum Diemen heette in 2001 het plan van toenmalig wethouder Opmeer, dat het centrum van Diemen moest opstoten in de vaart der volkeren. Het plan van Opmeer leidde tot veel controverse. De PvdA maakte ernstige bezwaren, en ook wethouder Van Diemen van Opmeers eigen partij de VVD was tegen. Door deze strubbelingen verliet Van Diemen uiteindelijk de VVD en het college. Het plan kwam toch door de raad, maar verontruste burgers verenigden zich in het actiecomité Vereniging Verontruste Burgers Diemen en haalden 7.000 handtekeningen op tegen het centrumplan.

In maart 2002 vonden de verkiezingen plaats en toen onstond er een totaal andere politieke verhouding. Leefbaar Diemen werd, mede door de protesten tegen het stadsplan, de grootste partij met vijf zetels en de Democraten Diemen van oud-VVD'er Van Diemen haalde twee zetels. Deze partijen vormden met de PvdA en het CDA het college en de VVD viel buiten de boot. Het plan voor de stadsvernieuwing werd daarna sterk afgezwakt.

En sindsdien ging het mis in de Diemense gemeentepolitiek. Net als in zoveel andere gemeenten in Nederland. Sinds de laatste gemeenteraadsverkiezingen ruimden al meer dan 120 wethouders door heel Nederland het veld.

In Diemen zinde Opmeer volgens de coalitiepartijen op wraak voor zijn ,,vermoorde kindje'. De coalitiepartij Democraten Diemen werd vorig jaar met ruzie uit het college gezet. En twee weken geleden ging de fractievoorzitter en een van de oprichters van Leefbaar Diemen Michiel Thissen verder als éénmansfractie. Daarmee was het college haar meerderheid van een zetel kwijt.

De coalitiepartijen hebben volgens Piërlôt in de zomer nog toenadering gezocht tot D66 en GroenLinks om ,,de basis te verbreden'. Tevergeefs. Het oud zeer bij D66 speelde op, zegt Piërlôt. ,,Onze partij komt namelijk voort uit D66.' GroenLinks wilde niet omdat ze de leefbaren te instabiel vonden. En bij de eerste de beste gelegenheid van de oppositie om de meerderheid te benutten, werd het college naar huis gestuurd.

Dat hij al tijden op wraak zinde is ,,grote onzin', zegt Opmeer. ,,Ik zat niet in de raad om het college te steunen.' Volgens VVD'er Opmeer is vooral het falen van de ,,nieuwe politiek' debet aan de bestuurscrisis in Diemen. Hij bedoelt de nieuwe politieke partijen die in het kielzog van Pim Fortuyn zijn ontstaan. ,,Ze hebben geen ervaring, het is ze bijna nergens gelukt, zegt hij.

Als formateur zal hij nu proberen een nieuw college te vormen, maar een met een ,,minder scherp politiek profiel'. Want inmiddels zijn ze in Diemen ook beducht voor de versplintering.

Maar wat dé oorzaak van de bestuurscrisis ook is, alle betrokkenen zijn het erover eens dat zakelijk politiek bedrijven in Diemen de afgelopen tijden ver te zoeken was. Volgens Portegijs door de versplintering. ,,Sommige mensen hebben nou eenmaal een groot ego.' Opmeer denkt dat de nieuwe politici vol met ,,goede bedoelingen' de politiek toch onderschat hebben. ,,Als buitenstaander zonder ervaring lijkt het misschien simpel.' En Guus Piërlôt, van de `nieuwe partij' Leefbaar Diemen, wijt het aan de toegenomen mondigheid van de burger. ,,Mensen willen allemaal iets voorstellen en als je het niet eens met de ander, dan ga je in je eentje verder.'

Rectificatie

Opmeer

In het artikel Versplintering, ego's en geldingsdrang (18 september, pagina 2) staat dat Walter Opmeer fractievoorzitter is van de VVD in Diemen. Hij heet Willem Opmeer. De naam van het actiecomité is Vereniging Verontruste Diemenaren, en niet Vereniging Verontruste Burgers Diemen.

    • Tom Kreling