Er is sprake van een voorzichtige kentering

Het aantal afgestudeerde rechtenstudenten mag dan al jaren dalen, de deur naar de arbeidsmarkt blijft op een kier staan.

Een 7,7. Dat is het gemiddelde cijfer dat Nederlandse advocaten geven als hun gevraagd wordt om een beoordeling van de huidige werkkring. In 2002 bestond de Nederlandse Orde van Advocaten 50 jaar en een onderzoek ter gelegenheid van dit jubilieum leverde een aantal saillante details op. Zo blijken advocaten gemiddeld 47,7 uur per week te werken – van wie mannen weer 6 uur per week meer dan vrouwen – en geeft 53 procent van de ondervraagde pleiters aan een nevenfunctie te vervullen. Redenen om te kiezen voor de advocatuur: afwisseling, intellectuele uitdaging, vrijheid en zelfstandigheid. ,,De dagelijkse beroepspraktijk sluit wat deze aspecten betreft prima aan bij het verwachtingspatroon van advocaten'', aldus de auteurs van De balie in beeld. 50 jaar Nederlandse Orde van Advocaten.

Jaarlijks studeren rond de 3.000 rechtenstudenten af, van wie ongeveer eenderde de advocatuur instroomt. De meeste van hen hadden het de afgelopen jaren niet gemakkelijk. Als gevolg van de economische neergang daalde het groeipercentage van de advocatuur tussen 2000 en 2003 van 7,1 procent naar 2,2 procent. Pas sinds enkele maanden lijkt er van een voorzichtige kentering sprake. Met name de grotere kantoren beginnen weer meer advocaten aan te trekken. En ook in het bedrijfsleven en bij de rechterlijke macht neemt de vraag naar juristen toe. Hier en daar wordt zelfs weer geïnvesteerd in een wervingscampagne, zo constateren de makers van websites voor rechtenstudenten.

Ondanks allerlei initiatieven zoals onderwijsvernieuwing, meer persoonlijke begeleiding en een praktijkgerichte benadering, heten rechtenfaculteiten nog altijd traditioneel te zijn. Ook de introductie van een rechtenopleiding op hbo-niveau, enkele jaren geleden, heeft daar weinig aan kunnen veranderen. ,,Nu de totstandgekomen bachelor-masterstructuur een wezenlijk anders samengestelde instroom van afgestuderden lijkt op te leveren, dient de Orde zich te beraden over de vraag of de verlangde kwaliteit, waaronder de kennis en kunde van de voorwaardelijk ingeschreven advocaat, niet beter gegarandeerd kan worden'', volgens de Nederlandse Orde van Advocaten. Het aantal afgestudeerden mag dan al jaren dalen, de deur naar de arbeidsmarkt blijft op een kier staan.

Het personeelsbestand van advocatenkantoren bestaat voor bijna tweederde uit mannen; vooral op partnerniveau is het aantal vrouwen (en overigens ook allochtonen) zwaar ondervertegenwoordigd. Als verklaring voeren de ondervraagden in De balie in beeld aan dat vrouwen meer geporteerd zijn voor `intrinsieke vrouwelijke waarden' als inhoudelijk interessant werk, leuke collega's en parttime mogelijkheden – vooral dat laatste blijkt in een door mannen gedomineerde omgeving niet altijd even gemakkelijk te realiseren. De hiërarchische cultuur stuit ook jongere medewerkers tegen de borst, zo constateren personeelsfunctionarissen in het onderzoek.

In Nederland zijn ongeveer 13.000 advocaten werkzaam. Iedere advocaat moet eerst een verplichte stage van drie jaar doorlopen. Daarna wordt de advocaat aangenomen als medewerker. Die periode duurt meestal vijf tot zeven jaar. Daarna volgt de kans op een partnerschap in de maatschap. In Nederland zijn ruim 3.000 advocatenkantoren.. Negentien kantoren hebben meer dan zestig advocaten in dienst. Deze kantoren richten zich vooral op het (internationale) bedrijfsleven. De middelgrote kantoren (zes tot zestig advocaten) bedienen vaak (middel)grote ondernemingen, maar ook particulieren. Er zijn ook kleine kantoren (één tot vijf advocaten) die of gespecialiseerd of algemeen zijn.

(Bron: Nederlandse Orde van Advocaten)

    • Danielle Pinedo