De uitrookprocedure van Hunter Douglas

Als het aan Luxaflex-fabrikant Hunter Douglas ligt gaan de rokende werknemers hun gedrag betalen met minder vakantiedagen. De rokers verlaten, los van de reguliere pauzes, gemiddeld tweemaal per dag de werkvloer voor hun verslaving, zo hebben ze deze week bij het bedrijf uitgerekend. Jaarlijks worden op die manier zeker zeven werkdagen verrookt.

Het probleem dat het raambekledingsbedrijf wil aanpakken is alom bekend. De strengere aanpak van rookoverlast zorgt voor fractionering binnen Nederlandse organisaties. Dat sommige rokers voor hun verslaving regelmatig minipauzes nemen, geeft scheve ogen bij de niet-rokers die dat niet doen. Het schisma is begrijpelijk, waarom zouden niet-rokers meer arbeidsuren moeten draaien tegen hetzelfde tarief?

Maar aan het experiment van Hunter Douglas zitten ook grote gevaren. Ten eerste het meetprobleem. Wat doet de raambekleder met de gematigde rokers, de gelegenheidsrokers of de rokers die de ene maand stoppen en de volgende maand weer een pakje per dag roken? En zijn de extra minipauzes van een verstokte roker wel slecht voor de productiviteit? Veel arbeidsconsulenten pleiten juist voor een pauze van 5 minuten na ieder gewerkt uur, om de zinnen te verzetten en RSI te voorkomen.

De vraag is ook hoe het bedrijf omgaat met andere onderzoeksbevindingen. Te veel kletsen is slecht voor de arbeidsproductiviteit, te veel spanning opkroppen ook. Moeten de kletsmeiers en binnenvetters ook vakantiedagen inleveren? Degene die beweert dat je aangeboren eigenschappen niet mag bestraffen, kan evenmin de wetenschappelijke bevindingen negeren dat ontvankelijkheid voor verslaving ten dele erfelijk is bepaald.

Verzekeraars kennen deze ethische problematiek al langer. Veelverdieners en niet-rokers betalen bij sommige levensverzekeringsmaatschappijen lagere premies omdat hun levensverwachting hoger is. Maar de rokers die de korting mislopen krijgen die niet terug bij hun afdracht van AOW- of pensioenpremies. Verzekeraars die hun polissen op maat snijden, snijden tegelijkertijd in de solidariteit. Wie maar lang genoeg premies differentieert houdt uiteindelijk geen collectiviteit over, de basis van verzekeren.

De actie van Hunter Douglas is een begrijpelijk nieuw hoofdstuk in de aanpak van rookoverlast, maar kent dezelfde risico's. Polarisatie, onverdraagzaamheid en desintegratie bedreigen de arbeidsproductiviteit. De eventuele winst die met de aanpak van niet-producerende rokers wordt geboekt, gaat al snel verloren in de interne arbeidsonrust die het oproept.

    • Jeroen Wester