`Turkije hoort niet bij Europa'

Turkije behoort niet tot de Europese geschiedenis en kan daarom niet toetreden tot de EU, zo vindt de leider van de Duitse CSU-fractie in het Europees Parlement.

,,Waarom zouden we nu tegen Turkije zeggen dat het land lid kan worden van de Europese Unie, in de hoop dat het aan het eind toch niet door gaat. Is het dan niet eerlijker om direct nee te zeggen?''

De Duitse christen-democratische europarlementariër Markus Ferber merkt dat de temperatuur in het debat over de toetreding van de Europese Unie overal aan het oplopen is.

Het vaak als onvermijdelijk aangeduide lidmaatschap van Turkije tot de Unie is voor de aanvoerder van de CSU-delegatie in het Europees Parlement nog lang geen uitgemaakte zaak. Mochten de regeringsleiders van de Europese Unie eind dit jaar besluiten dat Turkije rijp is voor toetreding zullen nog zware onderhandelingen volgen. En dan is er nog altijd de mogelijkheid dat bevolkingen van sommige lidstaten van de Unie zich in een referendum tegen de toetreding van Turkije zullen uitspreken.

Ferber ziet het verzet groeien en de Duitse christen-democraten zijn in meerderheid vastbesloten de tegenstroom verder te laten groeien. Deze week stuurde de aanvoerder van de christen-democraten in Duitsland, Angela Merkel, een brief aan al haar leidende collega-partijgenoten in Europa waarin zij hen opriep zich tegen een volwaardig lidmaatschap van Turkije uit te spreken. Eind volgende week zullen de Europese christen-democraten, die zelf verdeeld zijn over de toetreding van Turkije, een tweedaagse conferentie aan het onderwerp Turkije en de Europese Unie wijden. Ferber: ,,Hoewel we het onderling niet eens zijn, hoop ik dat we een gezamenlijke strategie kunnen ontwikkelen.''

Waarom kan Turkije volgens u geen lid worden van de Europese Unie?

,,Omdat Turkije niet behoort tot de gezamenlijke Europese geschiedenis zoals deze zich heeft uitgestrekt van Portugal tot Hongarije. De Reformatie, de Franse Revolutie met al zijn gevolgen voor de democratie, het is allemaal aan Turkije voorbij gegaan. Ik denk dat Turkije strategisch gesproken een belangrijke buur is. Maar het moet wel je buur blijven en je moet hem dus niet in je huis toelaten.''

Het verweer luidt dat het geen zin heeft dit debat te voeren omdat Turkije reeds kandidaat-lid is.

,,We zullen het debat wel moeten voeren. Ik kan er niets aan doen dat de regeringsleiders in 1999 in Helsinki en in 2002 in Kopenhagen het verkeerde besluit hebben genomen. Er wordt gezegd dat Turkije lid kan worden als het voldoet aan de criteria ten aanzien van bijvoorbeeld democratie en mensenrechten. Maar waarom geldt dat dan niet voor landen als Wit-Rusland, Oekraïne, Israël, Marokko of een Palestijnse staat? Waar is de laatste grens als we nu geen nee zeggen tegen Turkije? Je kan niet iedereen toelaten die aan de criteria voldoet. Dan worden we een Europa dat uit één markt bestaat, maar geen enkele politieke impact heeft. Dat is niet wat mijn partij wil. Wij willen een sterk politiek Europa.''

Wat vindt u van het argument dat het een Europees belang is een democratisch islamitisch land in het midden te hebben?

,,Alle mensen die zeggen dat het lidmaatschap van Turkije de kans is om een brug te slaan naar de islamitische wereld houden zichzelf voor de gek. Welke invloed heeft Turkije daar? Ik zie die niet. Als dat het argument is moeten we met Egypte of Jordanië gaan onderhandelen.''

Kunnen de regeringsleiders nog nee zeggen?

,,De Kopenhagen-criteria stellen drie voorwaarden aan het land dat wil toeteden. Maar in de Kopenhagen-criteria staat ook dat de Europese Unie het vermogen moet hebben een nieuw land op te nemen. Dat is niet het geval. Europa is zich op dit moment aan het overladen met problemen. Daarom zeggen wij: bied Turkije een geprivilegieerd partnerschap aan. Net zoals de Unie nu al met Noorwegen of Zwitserland heeft. Dat betekent samenwerking op veel politieke terreinen, maar geen volwaardig lidmaatschap van de Unie.''

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Bot, die nu voorzitter van de Unie is, heeft al gezegd daar niets voor te voelen.

,,Als politici alternatieven ontkennen is dat hun probleem, niet het mijne.''

    • Mark Kranenburg