Recht op toezicht in woonruimten

Bewoners van verpleeghuis De Twaalf Hoven in Winsum hebben recht op permanent toezicht in de gemeenschappelijke woonruimten. Dat heeft de Groningse rechtbank eergisteren bepaald. Het toezicht is de enige manier om bewoners te beschermen tegen valpartijen, concludeerde de rechtbank.

Familieleden van bewoners van De Twaalf Hoven hadden in de door hen aangespannen procedure naast permanent toezicht ook een dagelijkse douchebeurt en een wandeling van minstens vijftien minuten geëist. Die eisen wees de rechtbank af, omdat het verpleeghuis op andere manieren voldoet aan de eisen voor hygiëne en ontspanning.

De rechtbank baseerde zich in zijn uitspraak op onderzoeken van de Inspectie voor de Gezondheidszorg van mei dit jaar en van het verpleeghuis zelf in mei 2003. Beide constateerden dat het niet lukte om het door De Twaalf Hoven zelf gewenste permanente toezicht in huiskamers te realiseren.

Hoewel het verpleeghuis eerder had aangegeven permanent toezicht niet te kunnen betalen, besloot de directie naar aanleiding van het inspectierapport alsnog extra personeel aan te nemen, om zo het gewenste toezicht te kunnen garanderen. Daarmee heeft het verpleeghuis aan de eisen voldaan, zo concludeert de rechtbank.

Het is voor het eerst dat een rechter uitspraak doet over minimumeisen voor zorg in een verpleeghuis. Overigens overwoog de rechtbank ,,nadrukkelijk'' dat de uitspraak alleen betrekking heeft op de zorg in De Twaalf Hoven, en niet op ,,de zorg die in het algemeen aan verpleeghuisbewoners in Nederland wordt gegeven''.

De uitspraak volgt op een week waarin Nederlandse verpleeghuizen veel kritiek kregen. In een vorige week uitgebracht rapport concludeerde de inspectie dat tachtig procent van de Nederlandse verpleeghuizen niet aan de minimale eisen voor verantwoorde zorg voldoet. Volgens de inspectie leidt onvoldoende toezicht in 72 procent van de verpleeghuizen tot het ,,op oneigenlijke gronden'' vastbinden van dementerende ouderen.

Preventief fixeren om valpartijen te voorkomen is volgens de rechtbank ,,behoudens bijzondere omstandigheden en zonder juridische en organisatorische waarborgen'' onaanvaardbaar. De rechtbank laat volgens een woordvoerder bewust in het midden onder welke omstandigheden en met welke waarborgen fixeren wel aanvaardbaar is.

Volgens directeur Ronald Kalfsbeek brengt de uitspraak het verpleeghuis in financiële problemen. Het extra personeel kost 500.000 euro, geld dat het verpleeghuis op andere plekken uit de begroting van vijftien miljoen euro zal moeten halen. ,,Dat leidt onherroepelijk tot een vermindering van de dienstverlening op andere gebieden.'' Volgens Kalfsbeek gelden de problemen met toezicht voor de hele sector. Die ontkomt er volgens de directeur dan ook niet aan om ook maatregelen te nemen.