Houten been

George Eyser stond met één houten been – het linker – in de finale. Deze olympische gymnast won in 1904 zelfs zes medailles – drie keer goud, twee keer zilver en één keer brons. Volgens de huidige standaard zou hij nooit op de Olympische Spelen zijn geweest, maar pas vanaf dit weekend in actie zijn gekomen op de Paralympics. Maar die bestonden nog niet in de tijd van Eyser.

Er is niet veel meer bekend over de Amerikaanse sporter. Hij werd in 1871 geboren en deed dus in 1904 mee aan de Spelen in St. Louis. En hij is de enige sporter in de geschiedenis die met een houten been olympische prijzen heeft gewonnen. Maar zijn sterfdatum bijvoorbeeld is `verdwenen'.

Alhoewel de Spelen van 1904 eigenlijk het stempel `olympisch' niet verdienen, eren de Amerikanen de prestaties van Eyser nog steeds als iets onwaarschijnlijks. Dat St. Louis amper iets met de olympische beweging te maken had, kwam door de organisatorische chaos en de afwezigheid van bijna de rest van de wereld. De medaillespiegel zegt genoeg: de Verenigde Staten won 244 prijzen, waarbij een Amerikaan 78 keer als eerste eindigde en 84 keer als tweede.

Duitsland eindigde als tweede met twaalf ereplaatsen – van alles vier. Bij elkaar verschenen in St. Louis 496 sporters, tegen 1.066 in Parijs in 1900 en 2.059 in Londen in 1908. Meer statistisch bewijsmateriaal van de eenzijdigheid van deze `Spelen' lijkt me niet nodig.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de zogenaamde `Antroposofische Dagen', die ik al vaker heb beschreven in deze rubriek. Onder besmuikt gelach van veel blanke Amerikanen klommen `etnische minderheden' in palen en deden andere gekke dingen. De weinige Europeanen en wat slimmere Amerikanen die dit zagen, spraken er schande van.

Het gymnastiektoernooi waar Eyser sportgeschiedenis schreef, was eigenlijk het kampioenschap van de nationale atletiekbond met alleen Amerikaanse deelnemers. Omdat blijkbaar iemand zich op tijd herinnerde dat dit samenviel met een olympisch evenement is de man met het houten been onderdeel geworden van de grotere geschiedenis. Maar daar kon Eyser niets aan doen en dus mag honderd jaar later best nog eens melding worden gemaakt van zijn prestatie. Mede omdat hij in 1908 met zijn club Concordia een toernooi won in het Duitse Frankfurt. En dat was wél internationaal.

Als Eyser een eeuw later was geboren en dezelfde talenten had gehad, was hij vanaf dit weekend te bewonderen geweest op de Paralympics. Alhoewel ik er dan voorstander van was geweest dat hij aan de Olympische Spelen had meegedaan. Want door deze geschiedenis heb ik één vraag over: wanneer is iemand gehandicapt?

jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren