Einde aan de zorgdiscussies

Minister Hoogervorst (Volksgezondheid) is optimistisch over het nieuwe zorgstelsel. ,,Maar laat ik niet te vroeg juichen.''

,,Het gesternte om de eindstreep te halen is nog nooit zo gunstig geweest als op dit moment. Dus het zou moeten kunnen lukken om de stelselherziening nu goed af te ronden.'' Dat zegt minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) in een toelichting op het wetsvoorstel dat een einde moet maken aan de strakke, maar ook starre, besturing van het zorgstelsel. Als Hoogervorst de wet in het Staatsblad weet te krijgen, komt er een eind aan het bestaan van het ziekenfonds.

,,Maar laat ik niet te vroeg juichen'', zegt de minister. ,,Allerlei discussies die ontstaan als mensen gaan rekenen kunnen nog voor veel onberekenbare emotie zorgen.'' Met het wetsvoorstel (de Zorgverzekeringswet en het daar aan verbonden voorstel voor de Wet op de zorgtoeslag) komt er een voorlopig einde aan de al enkele decennia durende pogingen om het zorgstelsel bij de tijd te brengen en te stroomlijnen.

Begin jaren negentig, toen Hoogervorst zorgdiscussies als fractiemedewerker van de VVD van nabij meemaakte, zijn de eerste stappen gezet voor die herziening. ,,Zo zijn ziekenfondsen gaan concurreren en gingen ze financieel risico lopen, waar ze tot dan hoe dan ook konden rekenen op een dekkende financiering. De particuliere ziektekostenverzekeraars kregen op hun beurt in toenemende mate collectieve taken, zoals het aanbieden van een standaardpakketpolis waarvan de overheid in feite de premie bepaalt.''

Van weerstand in de verzekeringswereld, die mede bijdroeg tot het mislukken van vorige herzieningspogingen, is dan op dit moment nauwelijks sprake meer, constateert Hoogervorst. De Zorgverzekeringswet die volgende week naar de Tweede Kamer wordt gezonden, rondt volgens de minister die ontwikkeling af.

De in totaal bijna veertig ziekenfondsen en particuliere ziektekostenverzekeraars krijgen straks, als zorgverzekeraar, niet alleen een belangrijke regiserende rol, ze zullen ook veel sterker onderling moeten gaan concurreren. ,,Ze zullen harder moeten gaan werken om klanten te krijgen en om ze vast te kunnen houden'', zegt Hoogervorst. ,,En ze zullen ook niet kunnen volstaan met concurrentie op prijs. De kwaliteit en service die ze leveren wordt op den duur ook steeds belangrijker voor hun klanten'', zo verwacht de minister die dit vooral op de langere termijn ziet gebeuren.

Tot dusver verloopt de discussie over het zorgstelsel `nieuwe stijl' zonder veel ophef. In de afgelopen maanden loodste Hoogervorst een aantal belangrijke wetswijzigingen zonder veel problemen door de Tweede Kamer. De tariefstructuur is gemoderniseerd, de contracteerplicht van instellingen is vervallen en de instellingen hebben enerzijds meer vrijheid gekregen terwijl aan de andere kant de eisen die aan die instellingen en hun besturen kunnen worden gesteld zijn verscherpt.

Op dit moment lijken de werkgevers de grootste dwarsliggers. Ze zijn bang dat ze straks meer moeten gaan betalen dan ze nu al doen. Ze betalen nu al het grootste deel van de inkomensafhankelijke ziekenfondspremie. Volgens de berekeningen van de minister gaan ze echter honderd miljoen euro minder betalen dan ze op dit moment doen.

,,Op dat punt heb ik nauwgezet het unanieme SER-advies gevolgd. Daar heb ik, tot hun grote verrassing, de werkgeversorganisaties ook op gewezen. Ik begrijp overigens hun zorgen wel. Ze zijn bang dat ze straks in de CAO-onderhandelingen ook nog eens worden aangesproken op een compensatie voor de premies die hun werknemers moeten gaan betalen. Daar moeten we nog even zorgvuldig naar kijken, want het is natuurlijk niet de bedoeling dat ze twee keer gaan betalen'', aldus minister Hoogervorst.