President Bush is alleen maar blij met Memogate

De campagne voor de presidentsverkiezingen in de VS gaat meer over al dan niet vervalste memo's dan over het begrotingstekort. Bush kan tevreden zijn.

De Amerikaanse verkiezingen hebben een stadium bereikt waarin de kandidaten en hun ideeën er bijna niet meer toe lijken te doen. Al sinds begin augustus razen de media achter elkaar aan met beschuldigingen en affaires. Eerst waren het de `Swiftboat Veterans for Truth' (tegen Kerry) nu is het tijd voor `Memogate' (tegen CBS) en `Kelleygate' (tegen Bush).

Memogate is de affaire rond mogelijk vervalste memo's uit de archieven van de Texas Air National Guard, de vrijwilligerseenheid van de luchtmacht waar George W. Bush tijdens de Vietnam-oorlog in diende. CBS-tv meldde vorige week dat nieuwe documenten waren opgedoken waaruit bleek dat luitenant Bush in 1972 de vliegbevoegdheid was ontzegd omdat hij niet had voldaan aan de normen van de Guard en omdat hij zijn jaarlijkse medische keuring had gemist. Volgens de overste Killian werd op hem van hogerhand druk uitgeoefend de zaak soepel af te wikkelen.

De reportage, gepresenteerd door Dan Rather, het gezicht van CBS News, gaf nieuw voedsel aan de steeds terugkerende verhalen over de manier waarop de jonge Bush 35 jaar geleden de Vietnam-oorlog was ontlopen door met hulp van zijn vaders relaties een (zeer part-time) baantje te bemachtigen bij de National Guard. De `primeur' was amper uitgezonden of handschrift- en schrijfmachine-deskundigen spraken hun twijfel uit over de echtheid van de getoonde documenten. De vraag was bijvoorbeeld of de gebruikte 'superscript' `th' destijds wel voorkwam op elektrische IBM tikmachines.

Een aantal bloggers, mensen die de hele dag commentaar zitten te tikken op een persoonlijke website, sprong op de zaak. Vooral de conservatieve, die CBS niet vergaven dat daar het Abu Ghraib-gevangenisschandaal was geopenbaard. Veel bezochte sites als drudgereport.com, littlegreenfootballs.com, freerepublic.com en instapundit.com sloegen genadeloos toe. Zij meenden de 72-jarige Rather te hebben betrapt op zijn linkse vooringenomenheid. De 24-uurs tv-zenders onder aanvoering van Fox News namen de draad op en hamerden uur na uur op Rathers hoofd.

In de wereld van elektronische meningen en beschuldigingen luistert het niet zo nauw met de bewijslast, vooral als je een instituut als CBS beschuldigt van onzorgvuldigheid met het verifiëren van documenten. De andere tv-netwerken en de grote kranten groeven dieper. Zij doken de weduwe en de zoon van luitenant-kolonel Killian op, die verklaarden dat de memo's niet konden kloppen: `Zo dacht hij niet.' De zoon zei en passant dat hij een aanhanger van president Bush was.

De volgende dag werd de 86-jarige secretaresse van de overste opgespoord. Zij tikte die memo's altijd. En de producten van haar IBM Selectric zagen er anders uit. Maar overigens klopte de inhoud wel met hoe Killian dacht over de situatie met de jonge Bush. De CBS-documenten leken haar nagemaakt van de originele memo's.

En zo raasde het mediamonster 24 uur per dag door. De Kerry-campagne kreeg de schuld van deze wanstaltige operatie. Het was Watergate op papier. `Kerry is er geweest', juichten sommige koppen in volstrekt neutrale publicaties. De kandidaat van de Democraten vocht zich net terug met plannen voor de gezondheidszorg, economisch herstel met meer nieuwe banen en meer lik op stuk voor de president die op zijn conventie in New York alle aandacht had weggespoeld van de uit de hand lopende situatie in Irak.

Kerry had een slechte maand augustus, waarin de Swiftboat Veterans for Truth hem ervan hadden beschuldigd zijn Vietnam-kameraden 35 jaar geleden te hebben verraden, nadat hij zichzelf zou hebben verwond om drie medailles op te kunnen strijken. Niets van deze beweringen is bewezen, maar de organisatie kreeg miljoenen toegestuurd van Kerry-haters en blijft er lustig op los adverteren.

Door (officieel) niet met de Bush-campagne te zijn verbonden mag deze 527-organisatie (naar het betreffende artikel uit de belastingwet) onbeperkt geld ophalen, terwijl de officiële campagnes in ruil voor overheidssteun aan een limiet zijn gehouden. Ondanks de vorig jaar aangenomen wet op de Hervorming van de Campagnefinanciering, stroomt het geld waar het gaan kan. Aanhangers van John Kerry hebben nu een 527-actiegroep `Texans for Truth' opgezet om de waarheid over de militaire dienst van George W. Bush boven tafel te krijgen.

De meest recente peilingen wekken niet de indruk dat de CBS-onthullingen de kandidaat Bush merkbaar hebben getroffen. Zolang de heisa eromheen de aandacht van Irak afleidt, neemt de president de herinnering aan zijn diensttijd voor lief. Maar naarmate de zaak langer rondzoemt, gaan meer mensen zich afvragen waarom Bush die medische keuring ontliep en waarom hij twee jaar te vroeg wegbleef van de National Guard, en hoe dat ongestraft kon.

Voor de meeste Amerikanen is dat oude koek, maar, zoals Nicholas Kristof, columnist van The New York Times gisteren schreef: ,,Waar ik me meer zorgen over maak is het gebrek aan eerlijkheid vandaag over dat verleden en de manier waarop de heer Bush met stenen gooit zonder er zich van bewust te zijn dat hij in een glazen huis woont.''

Voorlopig helpt de door bloggers en conservatieve talkradio en -tv opgejaagde Amerikaanse pers de president met het neutraliseren van het boek The Family: The real story of the Bush Dynasty. Er staat in dat George W. Bush na zijn afscheid van alcohol nog drugs gebruikte, ook op het presidentiële buitenverblijf Camp David toen zijn vader president was. Biografe Kitty Kelley schetst het beeld van een harde familieclan die met man en macht het collectieve imago bewaakt.

Kelley heeft meer dan drie jaar gewerkt aan het boek, zij sprak bijna duizend mensen. De `mainstream media' behandelen haar met dédain. Fox News liet de kiezers stemmen tegen een vraaggesprek. Haar eerdere boeken over Nancy Reagan, Frank Sinatra, Elizabeth Taylor en de Britse konklijke familie zijn nooit geaccepteerd door onderwerpen én omstanders. De Bush-entourage heeft het boek van de hand gewezen, maar concrete weerleggingen ontbreken.

De opwinding blijft – over wat er in het boek staat, en waarom Kelley de ex-schoonzuster van Bush niet op de band liet zeggen dat hij coke snoof, voordat zij dat weer ontkende. Voor Bush zou het pijnlijk kunnen zijn over zijn dronken vernielzucht en de vrijmoedigheden van zijn vader te lezen, maar het leidt af van een reële discussie over het begrotingstekort, de oorlog tegen het terrorisme en het gat in de ozonlaag. Op 2 november is Kelleygate al lang vergeten.

    • Marc Chavannes