Ivan hoe?

Het is een bekend voorbeeld uit de chaos- en complexiteitstheorie: de vleugelslag van een vlinder bij de Amazone die elders een orkaan veroorzaakt. In de steeds complexere wereldecomie is het de orkaan aan de andere kant van de oceaan die hier voor fall-out zorgt. Ivan, een van de krachtigste orkanen van dit jaar, raast over de zuidkust van de Verenigde Staten, maar ook Europa draagt de gevolgen. Nadat de Amerikaanse olie-industrie ter plekke de luiken sloot in afwachting van de klap, ging de prijs van ruwe Texaanse olie meteen omhoog met 1,50 dollar per vat. Aangezien olie een wereldwijde markt heeft, bleef een soortgelijke reactie in Europa niet uit. Brent-olie ging eveneens omhoog.

Het zijn niet alleen de energieprijzen waardoor de effecten van een verre orkaan zich hier doen voelen. Wat te denken van de verzekeringspremies? Een handvol grote herverzekeraars domineert de markt. In Europa zijn dat Munich Re en Swiss Re, gevolgd door wat kleinere concurrenten. Bij hen herverzekeren gewone verzekeraars hun risico's. Dat geldt voor levensverzekeringen, maar zeker ook voor schade.

Herverzekeraars zijn, met miljardenreserves, voorbereid op grote schadeposten. Maar nu de derde forse orkaan van dit seizoen de VS teistert, is business as usual niet meer het antwoord. De duurste orkaan ooit is nog altijd Andrew, die in 1992 26,5 miljard dollar schade aanrichtte. De eerstvolgende, Hugo, kostte in 1989 `maar' 7 miljard dollar.

Ivans voorgangers van dit seizoen, Charley en Frances, veroorzaakten samen al 10,8 miljard dollar aan schade. De kosten van recordhouder Andrew zouden door de drie opeenvolgende orkanen van 2004 best kunnen worden geëvenaard of zelfs overtroffen.

Voor de herverzekeraars komt dat ongelegen. Zoals alle bedrijven tegenwoordig willen zij af van grote fluctuaties in hun inkomsten en uitgaven. Zowel Swiss als Munich hebben laten weten desnoods schadeherverzekeringen af te bouwen, ten gunste van de voorspelbaarder sector van levensverzekeringen. Schadeverzekeringen worden het zwarte schaap. En de neerwaartse druk op de premies die was verwacht, zou kunnen tegenvallen. Indirect is dat na verloop van tijd ook terug te vinden in de premies die de westerse burger voor zijn huis- tuin- en keukenschadepolis betaalt. Amerikaanse verzekeringsmaatschappijen zijn grote klanten van de Europese herverzekeraars. Ivan en kornuiten dringen zo via ondoorgrondelijke weg door tot het bankafschrift van de Nederlandse burger. Dat is niet tegen te houden. Of je zou alle vlinders in Brazilië moeten vragen een jaartje te stoppen met fladderen.

    • Maarten Schinkel