Annan: oorlog VS in Irak was illegaal

VN-chef Kofi Annan heeft tegenover de BBC de door de Amerikanen geleide invasie van Irak ,,illegaal'' genoemd. Annan gebruikte deze kwalificatie niet eerder. Hij zei dat goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad nodig was geweest.

Herhaaldelijk gevraagd of de oorlog illegaal was, antwoordde Annan: ,,Ja, als u het zo zegt. Vanuit ons gezichtspunt en het gezichtspunt van het [VN-]Handvest was het illegaal.'' Hij zei te hopen lange tijd geen ,,Irak-achtige operatie'' – zonder goedkeuring van de VN en zonder een veel bredere steun van de internationale gemeenschap – meer te zien. Annans uitspraken komen zes dagen voor zijn jaarlijkse toespraak tot de Algemene Vergadering van de VN.

In november 2002 dreigde de Veiligheidsraad in resolutie 1441 unaniem met ,,ernstige gevolgen'' als Irak niet meewerkte aan zijn ontwapening. In maart 2003 staakten de VS hun inspanningen voor een tweede resolutie die een oorlog moest goedkeuren, wegens onvoldoende steun. In maart 2003 zei Annan, vóór de oorlog, dat een invasie ,,niet in overeenstemming zou zijn met het Handvest''.

Het Nederlandse kabinet heeft de oorlog tegen Irak altijd gerechtvaardigd. Volgens premier Balkenende was sprake van ,,een sluitende juridische redenering''.

Annan vroeg zich tegenover de BBC opnieuw af of de verkiezingen in Irak, gepland voor januari, kunnen doorgaan gezien de onveiligheid. ,,Je kunt geen geloofwaardige verkiezingen houden als de veiligheidsomstandigheden zo blijven.'' Annan zei dat de Iraakse regering hierover een beslissing moet nemen. Maar ,,er zal duidelijk een moment komen dat we onze eigen onafhankelijke beoordeling moeten maken'', zei hij.

Premier Howard van Australië, een bondgenoot van Amerika, wees de kritiek vandaag af: ,,Het juridische advies dat we hadden, was dat de actie geheel geldig was in internationaal-wettelijke zin.''

Irak: pagina 5