Lift met doorspoelknop

De bewoners van een kleine eengezinswoning in de Haagse wijk Mariahoeve hebben sinds kort een wereldprimeur in huis: een bewegende wc, de toiletlift.

Het is een vreemde gewaarwording: het kleinste kamertje van het echtpaar Van der Stroom-Kroneman beweegt. Heel erg langzaam gaat de wc van de beneden- naar de bovenverdieping. ,,We hebben niet om zo'n toilet gevraagd, maar waar had de lift anders moeten komen?'', zegt Stijntje Kroneman (81).

Samen met haar echtgenoot Albert van der Stroom (86) woont ze al vierenveertig jaar in een huis aan de Hongarenburg in Den Haag. Een tijdje geleden besloot woningcorporatie Vestia het huis te renoveren. ,,Het werd voor mij steeds moeilijker om de trap op te lopen'', zegt Kroneman. ,,En zo'n liftje op de trap vind ik eng.'' Die huiver maakte het Haagse echtpaar tot geschikte proefpersonen voor een nieuw project: de gecombineerde lift met toilet.

De toiletlift is door architect Maarten van der Breggen speciaal ontworpen voor eengezinswoningen. De architect zoekt toepassingen om huizen `levensloopbestendig' te maken. ,,Ik wil mensen zo lang mogelijk in hun huis laten wonen'', zegt Van der Breggen. Omdat Nederlandse woningen vaak krap zijn, kwam hij vier jaar geleden met een verrassende oplossing. ,,Door de lift met een wc te combineren spaar je ruimte uit.'' Toch moest het echtpaar Van der Stroom-Kroneman een slaapkamer opgeven voor de bouw van de lift. ,,Het ontwerp is eigenlijk voor nieuwbouwwoningen'', legt Van der Breggen uit.

De wc-lift is groot genoeg voor een kleine rolstoel of een rollator. ,,Ideaal voor mensen die slecht ter been zijn'', zegt Aad Bouwhuis, directeur van Ceres Projecten, de projectontwikkelingsorganisatie van Vestia. Plaats voor een grote rolstoel is er niet.

De multifunctionele lift is voorzien van een klapstoel, een wc, een wasbakje en een kastje met grote knoppen om de lift te bedienen. Een lichtje naast de lift geeft aan of de wc bezet is. Alleen op de benedenverdieping is er aansluiting op het riool en kan worden doorgespoeld. Uitwerpselen verdwijnen via een vermaler in het riool. Om efficiënt en creatief met de beperkte ruimte om te gaan, is bij de ontwikkeling van de toiletlift gebruik gemaakt van producten en technieken uit de scheepvaart.

Of Vestia tevreden is met het resultaat? ,,We zijn nog een beetje voorzichtig, de lift is nog maar een aantal weken in gebruik'', zegt Bouwhuis. ,,De lift is een prototype, bedoeld om kinderziektes te ontdekken. Als het aanslaat, kunnen we er meer gaan maken.'' De woningcorporatie heeft inmiddels patent op de lift gekregen voor de Benelux.

De lift is voor woningcorporaties een alternatief voor de traplift, die meestal op maat wordt gemaakt. Als er een andere bewoner komt, moet de traplift vaak worden vervangen. Bovendien neemt de traplift veel ruimte in en is hij onveiliger dan een gewone lift.

Het echtpaar Van der Stroom-Kroneman is tevreden met de aanwinst. ,,We genieten er echt van'', verzekert Stijntje Kroneman. ,,In het begin was het nog een beetje eng, maar nu zijn we er al wat aan gewend. Ik denk dat het voor veel oudere mensen uitkomst biedt.''

Naast de lift is er nog altijd de trap. ,,Die gebruik ik nog wel'', zegt Kroneman, ,,anders word ik zo stijf. Maar de lift is erg handig als ik even moe ben.''

Vestia wil met de wc-lift bewoners die minder mobiel worden in staat stellen langer in hun eigen huis te blijven wonen. Als deze oplossing aanslaat, kan de lift in meer huizen worden ingebouwd. Onderzoek en ontwikkeling van het prototype hebben, exclusief arbeidsloon, ongeveer 40.000 euro gekost. De fabrikant kan de lift inmiddels leveren voor 20.000 euro. ,,Hoe meer mensen het willen, hoe goedkoper de productie wordt'', zegt Van der Breggen.

De wc-lift wijkt in gebruik enigszins af van een gewone lift. Het echtpaar kreeg daarom begeleiding en uitleg van Vestia. ,,Je moet wel een beetje opletten bij het gebruik'', zegt Kroneman. ,,Ik heb vroeger tweemaal vastgezeten in een lift. Ik gebruik hem vooral als mijn man thuis is. Want de buren kunnen je niet horen.'' Van der Stroom stelt zijn vrouw gerust. ,,Er is toch een noodknop.''

Kroneman is niet helemaal overtuigd, maar dan relativeert zij: ,,Ach als je vastzit, is er in ieder geval water. En je kan ook naar de wc.''

    • Bie van Giel