Het beeld

In veel discussies over de zogeheten `graaicultuur' zou afgunst een rol spelen, zo menen de beschuldigden. Kamerleden kunnen niet tippen aan de inkomsten van topambtenaren, en dagbladjournalisten blijven ver achter bij journaalpresentatoren.

Voer voor deze hypothese vormde gisteren het gesprek in Barend & Van Dorp met Hans Laroes, hoofdredacteur van het NOS-journaal. Hij had het er niet erg moeilijk. Er zat weinig venijn achter het oprakelen van de forse bijverdiensten van nieuwslezers. De gastheren wisten dat Laroes elk moment kon terugslaan met een verwijzing naar hun eigen exorbitante inkomsten. De hoofdredacteur bewaarde die troef tot het einde, toen hem gevraagd werd hoeveel Cruijff als voetbalanalist bij de NOS verdiende. Het antwoord lag voor de hand, met Jan Mulder aan tafel: ,,Ongeveer even veel als een man in een leeuwenpak in een commercial voor de Postbank''.

58 procent van de kijkers van Barend & Van Dorp vond dat nieuwslezers moeten kunnen bijklussen. Laroes had dat ook al na eigen onderzoek geconstateerd: het publiek zit er niet mee, het is meer een `krantendiscussie'. Desondanks waren de regels aangescherpt, om het imago van het Journaal niet in gevaar te brengen.

Laroes heeft gelijk dat het niet om het geld draait, maar om de geloofwaardigheid van door het publiek met onafhankelijk gezag beklede instellingen. Wie zichzelf als gezicht van het NOS-journaal in de aanbieding doet, verhoogt tijdelijk zijn eigen waarde, maar verlaagt zijn eigenwaarde en die van zijn werkgever.

Nog kwalijker is reclame op televisie door opinion leaders. In die categorie valt wel Jan Mulder, maar nauwelijks Frits Bom, ooit bij de VARA Ombudsman en bij RTL4 Vakantieman. Het verbod door de Reclame Code Commissie van een spot waarin Bom zijn publiek als `Leningman' een krediet aansmeert gaat er (wellicht terecht) van uit dat televisiekijkers imbeciel zijn.

Wat Laroes niet werd gevraagd was hoe hij reageert op de persoonlijke aanval van VVD-Kamerlid Hirsi Ali in Zomergasten (VPRO), omdat hij zijn nieuwslezers niet ontslagen had en tegelijkertijd filmer Theo van Gogh toestemming weigert voor hergebruik van archiefbeelden van Pim Fortuyn. Hoe lastig is het om objectief verslag te doen van de wederwaardigheden van iemand die veel in het nieuws is en jouw integriteit in twijfel trekt?

Eigenlijk doet Laroes het helemaal niet zo slecht. Het Journaal maakt soms een uitglijder, maar haalt primeurs met onderzoeksjournalistiek, verheldert ingewikkelde problemen en maakt bijna altijd een betrouwbare en onafhankelijke indruk. Bovenal slaagt het erin feiten en meningen te scheiden en het doet dat beter dan RTL Nieuws. Laroes kon gisteren als gast bij de commerciëlen telkens verbazing veinzen als hem naar een mening werd gevraagd, over het beleid van minister Bot of de claim van ex-Aholdbestuurders. Als journalist vindt hij niet zo veel. Daarmee tart hij de televisiemode dat elke mening belangrijker is dan de feiten. Aan die dwarsheid mag Laroes gezag ontlenen.

    • Hans Beerekamp