Gevraagd: meevaller

Het zijn er vijf, op vijftien winkels. Zomaar een willekeurig stukje Spuistraat in Den Haag. Winkelhulpen gevraagd. Medewerkers gezocht, en een totaal winkelmanagement voor een nog te openen zaak. Het geldt voor alle grote winkelstraten in Nederland. Precieze indicatoren van de arbeidsmarkt zijn het natuurlijk niet, maar wie zo door de jaren heen een beetje op het verloop van de vraag naar personeel let, krijgt toch een verrassend aardig beeld van de arbeidsmarkt.

De Amerikanen hebben er zelfs een speciale indicator voor: de help wanted index. Met die index wordt de trend gemeten van personeelsadvertenties.

Het is daar een uitstekende voorlopende indicator van de arbeidsmarkt. In Nederland hebben we zoiets niet, maar de informele winkelstraatindex loopt in grote lijnen wel gelijk met wat het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt. Gisteren publiceerde het CBS de jongste gegevens over vacatures in Nederland.

Over het tweede kwartaal blijkt het aantal openstaande vacatures te zijn toegenomen tot 121.000, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden. Dat is het hoogste aantal sinds eind 2002, en de derde stijging op rij. Beter nog, ook de dynamiek neemt toe. Het aantal ontstane vacatures is het hoogst sinds begin 2002, en het aantal vervulde vacatures is sinds de herfst van dat jaar niet zo groot geweest.

De gegevens sluiten naadloos aan op het verloop van de werkloosheid. Gecorrigeerd voor seizoensinvloeden is de werkloosheid al gedaald van een maximum van 495.000 in de periode maart-mei tot 476.000 over mei-juli.

Hoe het verdergaat wordt morgenochtend bekend, want dan komt het CBS met de cijfers over de periode juni-augustus. Werkloosheidscijfers zijn nogal wispelturig, vandaar dat het CBS rekent met een lopend gemiddelde over drie maanden. Seizoensinvloeden zijn extra lastig, met name tijdens de zomermaanden. Maar als de trend doorzet, dan kan het zijn dat het magische cijfer van een half miljoen niet meer wordt gehaald.

Wat zegt dat over het kabinetsbeleid? In zijn laatst bekende prognose rekent het Centraal Planbureau met 520.000 werklozen over 2004, oplopend naar 565.000 volgend jaar. Hoe meer werklozen, hoe meer geld de overheid kwijt is.

Nu zijn de ramingen die ten grondslag liggen aan de miljoenennota 2005 van volgende week nog niet bekend, en het kan zijn dat het CPB zijn schatting voor de werkloosheid inmiddels wat heeft teruggeschroefd. Hoe dan ook: als de positieve trend op de arbeidsmarkt doorzet, zou een financiële meevaller voor het kabinet over 2004 én 2005 zich nu al kunnen aftekenen.

    • Maarten Schinkel