`Dit gaat ten koste van nieuwe initiatieven'

Andries Mulder, de nieuwe directeur van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, noemt de voorgenomen korting op het fonds `dramatisch'.

Hij is nog maar net aangetreden als nieuwe directeur van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, maar van rustig installeren is geen sprake. Jurist Andries Mulder (1963) begint in een roerige periode. Nadat het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) voor het kunstenplan 2005-2008 leek te worden bedreigd met een korting van 1,8 miljoen per jaar, maakte wethouder Belliot gisteren bekend de subsidie met veertig procent ofwel 3 miljoen euro te willen verlagen van 7,5 naar 4,5 miljoen per jaar.

,,Dat zou dramatisch zijn'', reageert Mulder. ,,Voor de kunsten én voor de stad. Drie miljoen is geen bedrag dat je kunt opvangen met bezuinigingen op kantoor en personeel, zoals de wethouder suggereert. Als de gemeenteraad instemt met dit plan, gaat dat vooral ten koste van de kunstenaars voor wie het fonds is bestemd, en van de voortrekkersrol die Amsterdam als kunststad wil vervullen.''

Als argument voor haar bezuiniging voert Belliot aan dat 36 initiatieven die voorheen via het Fonds werden gesubsidieerd, zelf in het nieuwe kunstenplan zijn opgenomen. Een drogredenering, vindt Mulder. ,,Dat betekent alleen maar dat het fonds zijn werk goed doet. Onze kerntaak is om nieuwe initiatieven aan te jagen. Moeten we daar dan maar mee ophouden?''

Belliots voornemens overvallen Mulder. Tot deze zomer was hij directeur van De Kamervraag, een stichting ter bevordering van de kamermuziek. Zijn voorgangers Henk Jan Gortzak (1999-2004) en Tijmen van Grootheest (1995-1999) waren werkzaam in de museumwereld en de beeldende kunst. ,,Het Fonds wordt ook vooral met beeldende kunst geassocieerd'', verklaart Mulder. ,,De Bijentafels van Frank Mandersloot in Zeeburg of het Nijlpaard van Tom Claassen op IJburg, daar kun je letterlijk niet omheen. Maar we ondersteunen alle kunsten, van mime tot essayistiek. Het is hoog tijd dat onze reputatie wordt verbreed.''

Belliots voorstel zal grote gevolgen hebben voor de nieuwe beeldende kunst in de openbare ruimte. De extra 1,2 miljoen euro die het AFK zou moeten inleveren, houdt verband met de veranderde Rijksbijdrageregeling Beeldende Kunst, waarin Amsterdam minder geld krijgt. Die rijkskorting wordt door de gemeente doorberekend naar het fonds. ,,Zuur'', vindt Mulder dat. ,,De gemeente heeft ons onlangs gevraagd om een meerjarenplan te ontwikkelen voor beeldende kunst. De stad wil daarin een voortrekkersrol spelen. Voor de uitwerking houd ik na die bezuiniging niets over.''

Dat betekent niet dat Mulder zelf volledig kritiekloos is ten opzichte van het functioneren van het fonds. ,,In Nederland is de geldende norm: `alles eerlijk delen', maar ik vind dat we duidelijke keuzes moeten maken. Meer investeren in minder. Het fonds bedient alle kunsten, maar we moeten alleen projecten ondersteunen die interessant én kansrijk zijn. Als je iemand subsidieert die het daarna op eigen kracht niet redt, werk je mee aan valse werkgelegenheid en valse verwachtingen.''

Op dit moment werkt het Amsterdams Fonds voor de Kunst met adviescommissies van deskundigen, die de aanvragen per kunstdiscipline beoordelen. Dat systeem wil Mulder loslaten. ,,Kwaliteit is meer dan technische perfectie. Kunstenaars zijn niet gewend te denken als ondernemers, maar zouden dat wel moeten. Mede daarom is het goed wanneer de aanvragen worden behandeld door een klein team van allround-adviseurs.''

Het risico van die opzet is dat initiatieven worden beoordeeld op verkoopbaarheid in plaats van kwaliteit. ,,Kwaliteit wordt alleen maar sterker met een aantrekkelijke presentatie'', vindt Mulder. ,,Zonder publiek sterft alle kunst uiteindelijk uit.''

De bezuiniging die het fonds bedreigt, zou ook invloed hebben op de Amsterdam-prijzen die het fonds jaarlijks in drie disciplines uitreikt. De prijzen van elk 35.000 euro hebben dit jaar de plaats ingenomen van achttien kleinere genre-prijsjes.,,Een verandering ten goede'', vindt Mulder. ,,Alle disciplines komen nog steeds aan de beurt, maar de prijzen hebben meer uitstraling en dat slaat terug op onze zichtbaarheid. Het fonds moet actiever deel gaan uitmaken van de stad. Niet als afstandelijk geldloket, maar als meedenkende partner in de mooiste kunstinitiatieven.''