Amerikaanse en Europese dromen

[...]Deze regering heeft een zwak voor een verleidelijk maar verraderlijk woord: transformatie. Gezien haar besluit om in Irak een generaties durende operatie te beginnen om de samenlevingen van het Midden-Oosten te transformeren – ze te ontsluiten, te democratiseren en zonder dat er een autocratisch bewind heerst te stabiliseren – komt de eentonige retoriek van Amerika de Bevrijder niet als een verrassing [...].

Dit gevoel een van God gegeven missie te vervullen, en dan vooral de militaire verschijningsvorm daarvan, ergert tal van Europeanen in hoge mate, en het lijdt weinig twijfel dat het feit dat de [Amerikaanse] regering Amerika veelvuldig afschildert als ,,een stralende stad op een berg'', aangeeft dat het schijnsel van die stad in feite op een laag pitje staat. [...]

Er zijn altijd mensen geweest die smalend hebben gedaan over het idee van de VS als bevrijders – de eigenwijze club die graag de aandacht richt op de Amerikaanse indianen, de slavernij, Hiroshima, Vietnam, vuile streken in Latijns Amerika en wat dies meer zij. In hun ogen is er niets veranderd.

Wat er wél is veranderd, is dat nu ook oude vrienden van Amerika opperen dat onze wegen zich maar eens moesten scheiden. Onze waarden zijn uiteengegroeid, suggereren zij: een religieus, militaristisch Amerika is komen te staan tegenover een wereld, of althans een Europa, dat zijn vertrouwen heeft gesteld in internationale instanties, en dat het vooral heeft over vrede. [...] In een recente rede over de Europese waarden heeft de Nederlandse premier, Jan Peter Balkenende, het woord vrede ettelijke malen gebruikt, en solidariteit en gelijkheid niet veel minder vaak. De oorlog tegen de terreur kwam er niet in voor. [...]

Het probleem is natuurlijk dat Nederland, België en Luxemburg alleraardigste oorden zijn, vol hoogst fatsoenlijke mensen, maar dat zij Al-Qaeda geen halt zullen toeroepen, noch terroristen van kernwapens zullen afhouden, de Talibaan zullen verdrijven, de bezorgdheid in Midden-Europa over Rusland zullen wegnemen, de orde zullen handhaven op het Koreaanse schiereiland, over Taiwan zullen waken, kolonel Moammar Gaddafi van Libië zullen ontwapenen of de kosten voor de verdediging van vrije samenlevingen op zich zullen nemen. En Frankrijk en Duitsland evenmin. [...]

(Columnist Roger Cohen in de International Herald Tribune)