Russische oppositie: einde van democratie

De Russische oppositie heeft gisteren negatief gereageerd op de plannen voor een beperking van de directe democratie, die gisteren door president Vladimir Poetin zijn gepresenteerd. Volgens vooral de liberalen zal het aanhalen van de teugels de problemen niet oplossen.

Poetin zei gisteren de directe verkiezing van de gouverneurs en presidenten van de 89 Russische deelrepublieken en regio's te willen afschaffen; de regionale leiders worden voortaan door hun parlementen gekozen op voorspraak van de president. Verder wordt het kiesstelsel veranderd: de Doemaleden worden voortaan allemaal volgens het systeem van evenredige vertegenwoordiging en via partijlijsten gekozen. De direct in kieskringen gekozen parlementariërs – onafhankelijk of lid van kleine partijen die de kiesdrempel niet halen – verdwijnen. Op dit moment telt de Doema rond honderd onafhankelijke leden, op een totaal van 450 zetels.

Critici zeiden gisteren in Moskou dat de hervorming neerkomt op een verdere inperking van de democratie, zonder enige garantie dat de centralisering van de macht bijdraagt tot de oplossing van de problemen van Rusland. ,,De laatste schakel in het systeem dat een excessieve machtsconcentratie in één hand voorkwam, wordt afgeschaft'', zo oordeelde de liberale oppositiepartij Jabloko in een verklaring. De pro-Kremlinpartijen veroverden bij de laatste verkiezingen al tweederde van de 225 zetels die via de partijlijsten werden gevuld. Als de hele Doema volgens dit systeem wordt gekozen, maakt de oppositie geen enkele kans meer. Een van de onafhankelijke Doemaleden, de liberaal Vladimir Ryzjkov, zei over Poetins plannen: ,,Poetin heeft voorgesteld ons parlement te verhuren aan marionettenpartijen. De volgende Doema is virtueel. Ze zal geen enkele autoriteit bezitten.''

De communistenleider Gennadi Zjoeganov hekelde Poetins voorstellen eveneens: ,,De wil van een enkele persoon wordt de hele samenleving opgelegd. Hij wil zich alle macht toeëigenen.'' De doorgaans Kremlin-gezinde commentator Sergej Markov uitte zich ook kritisch. ,,De voorstellen van de president leiden tot de afschaffing van gouverneursverkiezingen, hetgeen leidt tot een vermindering van de rol van lokale autoriteiten en een algemene vermindering van het pluralisme in het land.'' Een Doemalid van de liberale Jabloko zei dat de president ,,niet weet wat hij moet doen'' in de strijd tegen het terrorisme. ,,Nu al zijn alle machtsinstellingen die zich bezighouden met de strijd tegen het terrorisme direct ondergeschikt aan de president. Het is onbegrijpelijk waarom hij daar bovenop nog gouverneurs wil benoemen. De president weet niet wat hij moet doen. Hij is de weg kwijt,'' aldus Sergej Mitrochin.