Madrid sluit pact met Berlijn en Parijs

Spanje, Duitsland en Frankrijk hebben gisteren in Madrid een nieuw pact gesloten ter versteviging van de nieuwe, tot 25 lidstaten uitgebreide Europese Unie. Het eerste doel is de ongeschonden ratificatie van de Europese grondwet, waarover de EU-regeringsleiders het in juni eens werden.

Op uitnodiging van de nieuwe Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero waren de Duitse kanselier Gerhard Schröder en de Franse president Jacques Chirac naar Madrid gekomen om de as `Berlijn-Parijs-Madrid' nieuw leven in te blazen. Behalve ratificatie van Europese grondwet, beoogt de overeenkomst een nauwere samenwerking op het gebied van buitenlandse politiek, justitie en defensie.

,,Als ik deze bijeenkomst in een zin mag samenvatten: het oude Europa is als nieuw', zo verklaarde Zapatero na afloop. In zijn toelichting verklaarde de Spaanse premier zich samen met zijn gasten ,,fervente Europeanen' die onderschrijven dat het noodzakelijk is de vorming van de Europese Unie een nieuwe impuls te geven. Op het controversiële punt van de toekomstige financiering van de EU werd geen concreet plan aangekondigd. Duitsland en Frankrijk willen hun bijdragen verminderen, terwijl Spanje vreest voor een abrupt verdwijnen van de Europese subsidies waar het land de afgelopen jaren in ruime mate van geprofiteerd heeft.

De bijeenkomst geldt als een formele bevestiging van de radicale terugkeer naar de Spaanse buitenlandse politiek gebaseerd op hechte banden met Duitsland en Frankrijk. Deze `Europese' strategie was verlaten onder de gewezen conservatieve premier José María Aznar, die expliciet toenadering zocht tot de Verenigde Staten door de oorlog in Irak te steunen. Dit laatste, samen met het verzet dat Aznar voerde tegen de ontwerp-grondwet van de EU, deed de verhoudingen met Frankrijk en Duitsland de afgelopen jaren tot een historische dieptepunt belanden.

Met de nieuwe overeenkomst is Spanje volgens de Franse president Chirac teruggekeerd ,,naar het hart van de Europese opbouw'. De drie leiders onderstreepten dat de rol van Javier Solana als vertegenwoordiger van het Europese buitenlandse en veiligheidsbeleid versterkt zal worden. De toelating van Turkije wordt als langetermijnoptie geaccepteerd en tevens is voor volgend jaar een nieuwe conferentie in Barcelona overeengekomen om de hulp aan de mediterrane landen buiten de EU te stimuleren. De Duitse kanselier gaf aan tevens de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling te willen stimuleren ter ondersteuning van de auto- en chemie-industrie, alsmede de bouw van vliegtuigen en schepen.

Na afloop van de bijeenkomst werd kort onderstreept dat de drie landen op geen enkele manier hun positie zullen wijzigen inzake de politiek van de regering-Bush in Irak. ,,De toestand in Irak is ernstig en zal niet verbeteren', aldus Chirac. ,,We hebben een doos van Pandora geopend die we niet meer dicht kunnen doen.'

Rectificatie / gerectificeerd

Schröder

In het onderschrift bij de foto bij Madrid sluit pact met Berlijn en Parijs (14 september, pagina 5) staat dat de Duitse bondskanselier Schröder rechts op de foto staat. Hij staat links.