`Cultuur moet economisch renderen'

Hannah Belliot, wethouder cultuur in Amsterdam, bezuinigt ,,democratisch'' en steekt twee miljoen in cultuureducatie. Kinderen, vooral de nieuwe Amsterdammers onder hen, moeten leren wie hun cultuuropa's en -oma's zijn.''

De Amsterdamse Kunstraad heeft zijn werk goed gedaan. Dat wil Hannah Belliot (1947), PvdA-wethouder van Cultuur in Amsterdam, nu ook wel eens gezegd hebben. Er moest vijf procent worden bezuinigd, maar toch wist de raad ruim dertig nieuwe initiatieven te honoreren in zijn advies voor het Kunstenplan 2005-2008. ,,Ze hebben moed getoond door te kiezen voor vernieuwing'', vindt Belliot. Ze nam de voorstellen van de Kunstraad voor een groot deel over, maar wilde wel een paar inconsistensies rechtzetten. ,,Er waren enkele bestuurlijke dilemma's.''

De afgewezen subsidie voor Carré van 1,1 miljoen euro was daar één van. Dertig miljoen euro investeerde Amsterdam al in de renovatie. ,,Dan kun je vervolgens niet zeggen: wat betreft exploitatiekosten bekijk je het maar. Je moet je als bestuur ook betrouwbaar opstellen, en vooral voorkomen dat je onnodig kapitaal vernietigt. Een ander voorbeeld is FOAM, dat tijdens vorige bestuursperiodes met veel bombarie en geestdrift is neergezet. Het fotomuseum functioneert prima, de bezoekersaantallen zijn hoog. Vervolgens zei de Kunstraad: we subsidiëren niet verder. Dat zou betekenen dat de boel failliet gaat.''

De Kunstraad had vooral kritiek op het tentoonstellingsprogramma van het FOAM.

,,Ik ga a priori niet over de inhoud. Als overheid spreekt mij aan dat zoveel gebruikers en bezoekers tevreden zijn. Bovendien vervult zo'n museum een belangrijke rol in de economie van een stad. Daar breek ik ook een lans voor. Cultuur als cultuur is prima, maar het moet wel economisch renderen. Het FOAM haalt, helemaal volgens mijn visie, ook geld uit de markt. Ik wil laten zien dat goed gedrag beloond wordt, kijk maar naar het Stedelijk Museum of het nieuwe Designmuseum. Ik moedig instellingen aan om op de kapitaalmarkt te gaan kijken, om private middelen binnen te halen.''

De opvallendste post in uw Kunstenplan is de twee miljoen euro die u voor cultuureducatie gereserveerd heeft. Wat bent u daarmee van plan?

,,Ik wil dat op de basisscholen en op het vmbo kunst in het curriculum komt. Iedereen in deze stad moet onderwijs krijgen in cultuur. Zelf ben ik opgegroeid in Suriname. Mijn generatie is daar flink beïnvloed door de literatuur en de beeldende kunst van het moederland. Maar ik merk dat er onder de huidige jeugd een soort vervlakking optreedt. En omdat je niet vroeg genoeg kunt beginnen, pleit ik nu voor cultuureducatie vanaf groep zes en zeven. Kinderen, en vooral ook de nieuwe Amsterdammers onder hen, moeten leren wie hun cultuuropa's en -oma's zijn.''

Dat betekent dus dat vanaf volgend jaar op Amsterdamse scholen verplicht kunstlessen gegeven worden?

,,Het geld is er niet om alles in één keer te doen. Die twee miljoen is helaas maar de helft van het bedrag dat ik in mijn hoofd had. Daarom beginnen we met pilots in vier wijken. Volgens mij kan kunst op school kinderen verbroederen. Ik heb wel eens gezegd: ze moeten de Nachtwacht met inzet van eigen leven gaan verdedigen. Laat die jonge mensen emotioneel eigenaar worden van de stad, zodat het cultureel erfgoed straks ook in goede handen blijft. Ze moeten ervan leren houden, of het nu het Grachtenfestival is of de collectie van het Amsterdams Historisch Museum.''

U heeft flink met budgetten moeten schuiven om dit gedaan te krijgen. Wie zijn er de dupe van geworden?

,,Er zijn diverse instellingen die geen geld meer krijgen. De rest van het tekort is democratisch verdeeld over iedereen. Mijn huiswerk was om de zaken binnen de begroting van 74 miljoen op te lossen en dat heb ik gedaan. Verder moet je niet onderschatten wat voor ondersteuning ik uit andere portefeuilles krijg. Voor het Designmuseum op de Zuidas heb ik van het college van B&W bij uitzondering een greep van 12,5 miljoen euro gekregen uit de grondexploitatie. Voor Getz, een multicultureel centrum dat in 2009 moet verschijnen in Zuidoost, krijg ik tien miljoen uit de grondexploitatie. Van Economische Zaken heb ik acht ton extra gekregen voor het Stedelijk Museum. Er is nog nooit zoveel geïnvesteerd in de culturele infrastructuur en in behoud van erfgoed als de afgelopen jaren. Honderden miljoenen euro's hebben we gestopt in Carré, de Stadsschouwburg, het Marnixtheatercomplex, het Stedelijk. Er komt een nieuwe bibliotheek en een nieuw conservatorium.''

U kunt zich voorstellen dat veel instellingen zich gepasseerd voelen. Op hen wordt flink bezuinigd, terwijl de gemeente wel geld over heeft voor nieuwe projecten.

,,Dat is een keuze die de gemeente maakt. Als we die investeringen niet doen, verliezen we onze economische positie, op Europees en wereldniveau. Je kunt Carré niet sluiten wegens brandbeveiliging. Straks komt er geen toerist meer naar Amsterdam. Je moet je zaken op orde hebben, zeker als je pretendeert de culturele hoofdstad van ons land te zijn.''

    • Sandra Smallenburg