Catalaans straatnudisme

Bloot over de Ramblas? Een door de gemeente Barcelona gesubsidieerde folder propageert het naaktlopen in de stad.

,,Zich naakt tonen, het persoonlijke recht op vrijheid van kleding.'' De aanhef van het foldertje laat niets te raden over, de foto's evenmin. Naakte meisjes op de trappen van Montjuïc in Barcelona. Het vouwblaadje met propaganda voor het recht op grootstedelijk nudisme dat deze zomer in de Catalaanse hoofdstad opdook zou normaal gesproken zijn bijgeschreven in de stroom aan ongevaarlijke curiosa. Totdat een wakkere journalist van het dagblad El Periódico een verbazingwekkende ontdekking deed. Naast de logo's van twee marginale verenigingen die de vrijheid van het naaktlopen in de stad propageren stond op het foldertje nóg een beeldmerk: dat van de gemeente Barcelona. Die ontdekking leidde tot de opening van de krant: `Gemeente erkent het recht van naaktloperij op straat'.

Het gevaar van een invasie van naaktlopers in de stad werd direct onderkend. De socialistische burgemeester Joan Clos liet in een spoedverklaring weten dat er van gemeentewege geen enkele bevordering van nudisme op straat viel te verwachten. Die folder had min of meer onopgemerkt een subsidie van 600 euro voor de drukkosten in de wacht gesleept. Met dank aan de wethouder van burgerrechten die behoort tot een links-republikeinse partij in Catalonië. Alle geruststellende verklaringen ten spijt stak prompt een zomerstorm op. Woordvoerders van de conservatieve Partido Popular keerden zich verontwaardigd tegen nudisme in de stad om ,,esthetische en hygiënische'' redenen. Naakt is lelijk en voor je het weet zou er een schaamhaar op je `crema catalana' zitten.

Veel is veranderd sinds de katholieke kerk in de jaren zestig de banvloek uitsprak tegen het oprukkende naakt in Spanje. En dat was nog slechts vanwege de bikini, een duivelse uitvinding die door de toeristen uit het protestantse noorden was meegebracht naar de Spaanse stranden. De burgemeester van Benidorm sprong hoogstpersoonlijk op zijn brommer om in Madrid dictator Francisco Franco te overtuigen van de noodzaak de toeristische badmode te tolereren. Het commerciële argument won, ondanks dreigingen om de gemeenteraad van Benidorm collectief te excommuniceren.

Sindsdien is het hek van de dam. Discussies over het beheersen van de openbare ruimte dragen in Spanje sowieso een abstract karakter en met vijfduizend kilometer kust is er ruimte genoeg om ongestoord je zwembroek uit te trekken. Behalve officiële naaktstranden kent Spanje een ruime sortering aan stranden, rivieroevers, bossen en duinen waar al dan niet facultatief het nudisme wordt bedreven. Vanwege het gebrek aan privacy (de meeste Spanjaarden blijven tot hun trouwen thuis wonen) wordt een en ander soms gecombineerd met een vrijpartij zonder dat dit tot grote opschudding bij de omstanders leidt.

Dat wil niet zeggen dat controverse nu geheel ontbreekt. Eveneens deze zomer brak er spontaan een discussie los over topless zonnen aan de publieksstranden van Cadiz. Niet waar de kinderen bij zijn, vond een deel van de moeders. Barcelona maakte duidelijk dat de nieuwe grenzen in de stad liggen. Maar wie wil er nu naakt over straat? Sinds ik op Ibiza tijdens een naakte zwempartij werd getroffen door een bijzonder agressieve kwallenbeet, ken ik de kwetsbaarheid van het onbeschermde lichaam. Hoe moet dat dan niet in een omgeving waar voortdurend het gevaar op de loer ligt van dichtslaande deuren, hete koffie, parkeerpaaltjes en opdringerige hondensnuiten?

Just Roca, voorzitter van de vereniging Aleteia die het foldertje samenstelde, benadert de kwestie vooral pragmatisch. ,,Als je vlak bij het strand woont, moet je dan een zwembroek aan voor dat kleine stukje'', vraagt hij. En wie binnenshuis naaktloopt (,,Dat zijn er best veel'') moet zeker ineens iets aan als hij zich op het balkon vertoont? Nee dus.

Buitenlandse bezoekers moeten trouwens weten dat Spanje geen wetten kent die naaktloperij verbieden. Niets belet de burger om ongekleed de straat op te gaan. En uit de internet-enquête die El Periódico op de rel liet volgen blijkt 54 procent van de Barcelonezen geen enkel bezwaar te hebben tegen naaktloperij op straat. Barcelona heet de straatnudist van harte welkom.