Wipkip moet paardentempel redden

Renbaan Duindigt is toe aan een `restyling'. Het prijzengeld in het buitenland is hoger en voor `een wedje ga je nu naar het Casino. Scheveningen heeft klasse, Wassenaar niet meer.'

Het oranje dek van de overwinnaar hangt over de halve deur van de stal. De merrie Rather Be Blue schudt woest met haar hoofd. ,,Dorst'', verduidelijkt verzorger Hans Vrugt. Hij pakt een emmer en vult die met water. De zesjarige donkerbruine merrie staat in één van de stallen achter de renbaan Duindigt. Voor haar eigenaar heeft Rather Be Blue deze zondagmiddag in Wassenaar vijfhonderd euro verdiend. ,,Voor het geld hoef je het niet te doen'', zegt Vrugt. ,,Het Nederlandse prijzengeld steekt schril af met wat de paarden in Duitsland, Frankrijk en Engeland bij elkaar kunnen lopen.''

Het is, volgens Vrugt, één van de redenen waarom de Nederlandse draf- en rensport in het slop zit. Nostalgisch verhaalt de verzorger van de periode van Henry en Jojo Buitenzorg. ,,Kilometers file stonden er tussen Den Haag en Leiden wanneer Henry en Jojo tegen elkaar moesten lopen. De tribunes zaten stampvol, en 's avonds schreeuwde Hans Eijsvogel zijn stem schor bij Studio Sport.''

In de Businessclub van Duindigt herkent de zeventigjarige Jan van Dooyeweerd, trainer en pikeur van Jojo, het beeld (,,Jojo en Henry reden zo'n zes keer per jaar tegen elkaar en dan stonden alle paardenliefhebbers op de tribune'') en bevestigt de analyse (,,We zitten in een hele grote dip en daar moeten we uitkomen.'')

In de Businessclub (contributie 3.500 euro per jaar) volgen eigenaren de verrichtingen van hun paarden. Veel glas geeft goed uitzicht over de baan. Wanneer de paarden de finish naderen, stroomt de ruimte leeg en verzamelt iedereen zich op het balkon. Handen worden geschud, schouderklopjes uitgedeeld – en snel wordt de warmte van de club weer opgezocht.

Duindigt is, volgens Van Dooyeweerd, niet zomaar een renbaan. Het is ,,de Paardentempel van Nederland'', de enige baan in het land waar jockeys op Volbloeds en Arabieren meedoen aan paardenrennen. Op andere banen worden alleen draverijen voor paard-met-pikeur-op-sulky gehouden. Van Dooyeweerd: ,,Het is de baan van de waarheid. Je wint hier – door de lange stukken – niet op geluk.''

De baan heeft een lengte van 1.600 meter en is in 1906 aangelegd omdat de renbaan uit het naastgelegen park Clingendael moest verdwijnen. Voor de aanleg van een spoorlijn, die er overigens nooit kwam. De Nederlandse Harddraverij en Ren Vereeniging wist Walter Jochems, eigenaar van de buitenplaats Duindigt, over te halen om een baan aan te leggen. De NV tot Exploitatie van de Renbaan Duindigt huurde de baan van Jochems, maar de familie verbond aan de komst van de renbaan strenge voorwaarden, vastgelegd in een zogenaamd servituut. De familie kon haar privileges houden, zoals het recht om de renbaan als vliegveld te gebruiken. Een hangar naast de renbaan herinnert aan die tijd. In de hangar stond het vliegtuigje van Jochems' schoonzoon Dolf Burgerhout. Hij was directeur van de vliegtuigbouwer Aviolanda, later opgegaan in Fokker, en wanneer hij naar zijn hoofdkantoor in Papendrecht wilde vliegen ging er bij de hangar een rood zwaailicht branden: het teken dat alle paarden van de baan moesten. Hing zijn vliegtuig in de lucht dan mochten de paarden hun koers hervatten. Nu herbergt de hangar de spullen van de polobaan.

Maar de `Paardentempel' is oud; een opknapbeurt zou niet misstaan. ,,Vergane glorie'', verzucht paardenliefhebber Mathieu Hermans. Hij bezoekt regelmatig wedstrijden in Frankrijk en Groot-Brittannië. ,,Als je daar naar de races gaat, ben je uit. Een prachtige ambiance, goede voorziening. High tech gecombineerd met klassieke paardenliefde.'' Met zijn voet schopt hij tegen een staldeur en zijn blik glijdt over het terrein van de stallen. ,,Dit heeft de uitstraling van een amateurclub.''

Daan Kooman, een van de twee directeuren van Duindigt, herkent de kritiek. Het bestaande concept moet worden gerestyled'', zegt Kooman in de Businessclub. De 61-jarige directeur en voormalig manager bij IBM is in opperbeste stemming omdat Ra Frisia, het paard van zijn vrouw, de derde race heeft gewonnen. Het prijzengeld van 450 euro, is volgens Kooman, bijna genoeg om voor één maand de kosten te dekken. Maar als directeur van Duindigt praat hij zorgelijk. ,,Het gaat niet goed. Er komen te weinig mensen naar de races kijken.'' Om nieuw publiek te lokken moet het aanbod op de baan worden verbreed en moet Duindigt multifunctioneel worden. ,,We zullen van de gemeente Wassenaar nooit toestemming krijgen om een popconcert met de Rolling Stones te organiseren, maar we kunnen de baan wel aantrekkelijker maken voor gezinnen'', vult zijn collega Rob Milders aan. Duindigt uitbreiden met wipkippen, glijbanen en schommels? Een amusementspark? Kooman: ,,Mannen zijn gek op paarden, wil je het gezin naar Duindigt krijgen dan kun je daar aan denken.''

Over de toekomst van Duindigt worden de komende weken ,,felle discussies in het bestuur gevoerd'', zegt Kooman. Hij doelt op het bestuur van de vereniging Nederlandse Draf- en Rensport (NDR). Via de Stichting Beheer Duindigt is de NDR eigenaar van zowel de renbaan in Wassenaar als in het Friese Wolvega. NDR-bestuursvoorzitter Wieger de Ruiter wil het management van de twee banen, zegt Kooman, onderbrengen bij het Amsterdamse bureau EQ International. De Duindigt-directeur heeft zijn bedenkingen. ,,EQ International organiseert éénmalige evenementen als Jumping Amsterdam. Dat is iets anders dan 45 koersdagen per jaar organiseren.''

Op die 45 koersdagen wordt op Duindigt zo'n vier miljoen omgezet aan weddenschappen. Op de begane grond van de twee verdiepingen tellende totohal volgt John Kuiper de koersen op een scherm. De grond is bezaaid met gokkaarten. Als de eerste Arabier over de finish gaat, maakt Kuiper een vuist. ,,Bingo.'' Snel herneemt de Hagenees zich. ,,Ik stond zwaar in de min, nu speel ik weer quitte.'' Vandaag zijn er elf koersen, voor Kuiper elf weddenschappen. ,,Ik kom hier al zo'n dertig jaar. Vroeger met mijn ouders, nu alleen want mijn vrouw en kids vinden er niks aan.'' Hij noemt zichzelf ,,een halspeler'' je zult hem niet aantreffen op de tribune. ,,Ik ben liever hier met de jongens onder elkaar. Biertje, balletje. Ik erger me aan het chique in de Businessclub.''

Marie van Broekhorst volgt met een kijker de koers. Het paard waarop ze honderd euro heeft gezet is uit de race gehaald. Galop. Vroeger miste ze geen koersdag, nu komt de 51-jarige dame uit Leiden nog maar een paar keer per jaar. ,,Met mijn studiegenootjes gingen we al naar Duindigt'', vertelt ze. Maar de sfeer is weg, vindt ze. ,,Het aanbod dat mensen op zondagmiddag kunnen doen is te groot. Voor vertier ben je niet meer op de baan aangewezen. Voor een wedje ga je nu naar het Casino. Scheveningen heeft klasse, Wassenaar niet meer''.

    • Cees Banning