Politieke Mr. Euro als tegenhanger ECB

De Luxemburgse premier Juncker is door de Europese ministers van Financiën aangewezen als `Mr. Euro'. Maar ook ECB-president Trichet claimt deze titel.

Wie is de echte `Mr. Euro'? De Luxemburgse minister van Financiën en tevens premier, Jean-Claude Juncker, draagt deze onofficiële titel sinds hij dit weekeinde door z'n collega's is aangewezen als vaste voorzitter voor twee jaar van de Eurogroep. Maar de titel wordt ook geclaimd door president Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank (ECB). ,,Wat betreft de munt is het duidelijk dat ik `Mr. Euro' ben'', zei hij zaterdag op een persconferentie tijdens de informele ministersbijeenkomst in Scheveningen.

Het gaat om meer dan een woordenspel. Trichets voorganger, Wim Duisenberg, had al eens gezegd: `monsieur Euro c'est moi'.

Trichet ging uitvoerig in op een vraag over de kwestie, omdat over de taakverdeling in de eurozone geen onduidelijkheid mag bestaan. In het bijzonder Frankrijk heeft vaker gepleit voor een politiek ,,tegenwicht'' tegen de ECB, die over het monetaire en rentebeleid gaat. Hierin past een vaste voorzitter voor de Eurogroep van de 12 ministers uit de eurolanden. De Franse minister Nicholas Sarkozy wees er in dit verband dit weekeinde nog eens op dat de president van de ECB voor 8 jaar wordt benoemd en de voorzitter van de Europese Commissie voor 5 jaar, terwijl de Eurogroep elk halfjaar van voorzitter wisselt. Aan deze ,,onevenwichtigheid in het economisch beleid'' is volgens hem nu een eind gekomen.

ECB-president Trichet onderstreepte dat Juncker als voorzitter van de Eurogroep ,,een hele andere verantwoordelijkheid'' heeft dan hijzelf. Hij juichte de benoeming van een vaste voorzitter van de Eurogroep toe, omdat de Eurogroep hiermee de onderlinge samenwerking en de coördinatie van economisch, budgettair en structureel beleid wil versterken. Trichet wees erop dat de huidige roulerende voorzitter van de Eurogroep de bestuursvergaderingen van de ECB als waarnemer al bijwoont. ,,Ik ben er zeker van dat de zeer goede relatie zal worden voortgezet'', aldus Trichet. Hij toonde zich overigens uiterst kritisch over de voorgestelde versoepeling van het Stabiliteits- en Groeipact voor de euro.

President Nout Wellink van De Nederlandse Bank, die als centraal bankier ook lid is van de ECB-raad, onderstreepte in Scheveningen dat Trichet ,,de woordvoerder over de euro'' blijft. Trichet moet volgens Wellink als enige uitspraken over de koers van de munt doen. Wellink zei erop te vertrouwen dat Juncker verklaringen van de ECB over de euro niet nog eens over gaat doen.

Juncker zelf omschreef zijn nieuwe functie als een ,,aanspoorder'' en een ,,verzoener''. Hij toonde zich niet gecharmeerd van de titel `Mr. Euro', maar zei ook ,,niet zeker'' te zijn of Trichet dan wel Mr. Euro is. De ministers van de eurozone lopen met de benoeming van een vaste voorzitter, die ook de vertegenwoordiger wordt op internationale fora als IMF en G7, vooruit op de nieuwe Europese Grondwet. Volgens minister Gerrit Zalm (dit halfjaar nog voorzitter) is dat mogelijk, omdat de Eurogroep een informeel karakter heeft. Minister Sarkozy ziet in de benoeming per 2005 van een vaste voorzitter al het ontstaan van een ,,economische regering'' in de eurozone. Hij verwoordde hiermee een oude Franse wens, die elders wantrouwen heeft gewekt. Velen zien er een opzichtige poging van Parijs in het economisch beleid in de eurozone naar z'n hand te zetten. Sarkozy versterkte deze indruk in Scheveningen door er opnieuw voor te pleiten de pas toegetreden lidstaten op Europese regiosteun te korten, indien ze met een zeer lage vennootschapsbelasting bedrijven uit de rest van de Europese Unie weglokken.

Volgens minister Zalm wekt Sarkozy de ,,verkeerde indruk'' als hij spreekt over een economische regering in de eurozone. Zalm: ,,Coördinatie vindt alleen plaats als het evident is. Als je allemaal hetzelfde foute beleid gaat coördineren, dan maak je het alleen maar erger.''

    • Hans Buddingh'