Poetin wil directe democratie inperken

President Vladimir Poetin van Rusland wil naar aanleiding van het gijzelingsdrama in Beslan een ,,radicale wijziging'' van de machtsstructuur en van het kiesstelsel in Rusland. Hij wil tevens ,,een radicale wijziging'' van het beleid in de noordelijke Kaukasus.

De president zei dat vanochtend tegen de leiding van de Federatieraad, de `Eerste Kamer' van het Russische parlement, waarin de afgevaardigden van de 89 Russische (deel)republieken en regio's zitten. De zitting werd ook bijgewoond door het Russische kabinet en de belangrijkste militaire en veiligheidsfunctionarissen.

Poetin zei dat de hoogste leiders van de 89 deelrepublieken en regio's – die tot nu toe direct door de bevolking worden gekozen – voortaan moeten worden voorgedragen door de president en worden gekozen door de regionale parlementen. Afgevaardigden voor het Russische parlement moeten volgens Poetin voortaan alleen maar via partijlijsten worden gekozen.

Dat betekent het eind van het Russische kiesstelsel zoals het nu bestaat. In dat systeem wordt de helft van de parlementariërs via nationale partijlijsten en een systeem van evenredige vertegenwoordiging gekozen. De andere helft van de parlementariërs wordt direct gekozen, in eigen kiesdistricten. Deze laatste groep bestaat voor een deel uit onafhankelijke, niet-partijgebonden leden van het parlement. In het vervolg moeten alle leden van de Doema volgens het proportionele systeem worden gekozen. Voor deze wijzigingen van het kiesstelsel krijgt de Doema van Poetin voor het eind van dit jaar een uitgewerkt wetsvoorstel voorgelegd.

Poetin rechtvaardigde zijn vergaande ingreep met het argument dat ,,de organisatoren en daders van de terroristische aanval [in Beslan] beoogden de staat te desintegreren en Rusland op te breken''. De controle van de regering van bovenaf, zei hij, is de sleutel om dat te voorkomen. Sterke politieke partijen zijn volgens Poetin noodzakelijk als een van de instrumenten waarmee ,,de hele samenleving kan worden gemobiliseerd om de strijd tegen het terrorisme te voeren''.

Poetin zei 's lands veiligheidsdiensten te hebben opgedragen de samenwerking met het buitenland te verbeteren. Bovendien krijgt Rusland een nieuwe veiligheidsdienst, die uitsluitend zal worden belast met de coördinatie van de strijd tegen het terrorisme. ,,We hebben een nieuwe organisatie nodig die niet alleen kan afrekenen met terreuraanvallen, maar die ook werkt om ze te voorkomen, die misdadigers vernietigt in hun schuilplaatsen, en zo nodig in het buitenland'', aldus Poetin. Hij benoemde zijn vertrouweling Dmitri Kozak, zijn eigen kabinetschef, tot zijn vertegenwoordiger voor Zuid-Rusland, inclusief de noordelijke Kaukasus. Kozaks voorganger Vladimir Jakovlev werd benoemd tot minister van Nationaliteiten. Gisteren werd al gemeld dat Poetin de minister van Binnenlandse Zaken en de chef van de veiligheidsdienst FSB in Noord-Ossetië – waar Beslan ligt – had ontslagen.