Justitie Iran `gijzelt' vader dissident

Een Iraanse veiligheidsdienst probeert een naar Nederland gevluchte Iraanse webdagboekschrijver onder druk te zetten wegens zijn kritische internet-activiteit.

Woensdag werd daarom de vader van weblogger Sina Motallebi (31) in Teheran gevangen genomen, zo is dit weekeinde bekend geworden. Vader Saeed Motallebi (62) werd door de leden van de `Amaken'-dienst in zijn woning gearresteerd. De Amaken staat onder leiding van het conservatieve Iraanse justitiële apparaat en heeft als taak `het bevorderen van het Goede en voorkomen van het Kwade'.

Het is de eerste keer sinds jaren in Iran dat een familielid van een criticus wordt opgepakt om ongewenste meningen in te dammen. Saeed Motallebi is een filmregisseur die sinds de islamitische revolutie van 1979 niet meer mag werken in Iran. Hij heeft één keer kunnen bellen vanuit een onbekende locatie, maar meer is niet van hem vernomen.

De zaak ligt internationaal uiterst gevoelig. Nederland zal over twee weken als voorzitter van de Europese Unie een zeer kritisch rapport over de situatie van de mensenrechten overhandigen aan de Iraanse regering.

Weblogger Sina Motalebbi schreef onlangs in Nederland een artikel met weerbaarheidtips voor Iraanse politieke gevangenen. Daarnaast behoedde hij een hervormingsgezinde Iraanse politieke website voor sluiting door het beheer ervan in Nederland te doen.

De weblogger zelf werd in mei 2003 vier weken op een geheime locatie vastgehouden door de Amaken wegens teksten op zijn website www.rooznegar.com. Hij onderging psychologische martelingen en werd gedwongen schuld te bekennen aan staatsondermijnende activiteiten, zoals het bezitten van films van de Amerikaanse regisseur Quintin Tarantino.

De zaak raakte destijds internationaal in het nieuws omdat het de eerste keer was dat een webdagboekschrijver in Iran werd opgepakt. Na zijn vrijlating werden Motallebi en zijn gezin herhaaldelijk lastiggevallen door de ondervragers. Met behulp van de Nederlandse overheid kwam het gezin Motallebi rond kerst 2003 in het geheim naar Nederland.

Zijn journalistieke activiteit heeft hij echter niet gestaakt. Op zijn website heeft hij verslag gedaan over zijn gevangenschap en probeert hij onafhankelijk over Iran te schrijven. ,,De afgelopen week zijn er weer veel journalisten in Iran opgepakt. Ik heb een artikel geschreven met adviezen voor mensen die mogelijk worden gearresteerd; breng al je boeken en films naar een andere locatie, wis je harde schijf. Dat soort dingen'', vertelt Motallebi telefonisch vanuit Nederland.

Toen vier weken geleden zes technici van de hervormingsgezinde, kritische website www.rouydad.com werden opgepakt door de Amaken in een poging de site voorgoed te sluiten, besloot Motallebi de website vanuit Nederland te beheren. ,,Ik ben de enige buiten Iran die de onderhoudswachtwoorden van het alternatieve webadres heeft. Ik hoopte op deze manier niemand in Iran in gevaar te brengen'', zegt Motallebi. ,,Maar nu hebben ze mijn vader in gijzeling genomen.''

    • Thomas Erdbrink