Haapamäki wint Gaudeamus Prijs

De Finse componist Sampo Haapamäki heeft gisteren de Gaudeamus Prijs 2004 gewonnen met zijn compositie Signature (2003). Hij ontvangt een bedrag van 4.550 euro en mag een nieuw werk schrijven dat tijdens de Gaudeamusweek van 2005 in première gaat.

Signature werd zaterdag in de Beurs van Berlage uitgevoerd door het Radio Kamerorkest o.l.v. Etienne Siebens. Haapamäki (1979) geeft met deze compositie een briljant en energiek visitekaartje af. In voortdurend voortstuwende golfslagen vol druk gekrioel wordt een hoge spanning opgebouwd. Deze perst zich enkele malen samen in één ijle toon en landt dan in een zware tromslag. De gedetailleerde, soms misschien wat te academische behandeling van het orkest maakt indruk – Haapamäki weet fascinerende, on-orkestrale timbres op te roepen.

Eervolle vermeldingen waren er voor de Bulgaar Adrian Pavlov (1979), reeds besproken, en de Australiër Anthony Pateras (1979). Pateras werkt met elektronisch versterkte en bewerkte instrumenten. In contrasterende blokken waarin de musici binnen vooraf bepaalde grenzen improviseren, worden alle manieren om geluid uit een instrument te krijgen beproefd. In Twitch (2003) schrijft Pateras daartoe zelfs het breken van een viool voor. Chromatophore (2003) is in die zin iets minder extreem, maar hoorde zaterdagavond met zijn gonzende polyritmiek zeker tot de betere stukken.

Dat gold helaas niet voor het gespeelde werk van het Zweedse jurylid Karin Rehnqvist (1957). Haar Arktis (2000) heeft een duidelijk doorlopende lijn en sfeer maar ontbeert boeiende ontwikkeling. Het Japanse jurylid Takayuki Rai (1954) stelde op het slotconcert van gisteren ook teleur. Zijn Facade (2003) voor live elektronisch bewerkte gitaar is zoals de titel al aangeeft een elektronisch nogal schamel omhulsel van een muzikaal weinig interessante compositie.

De meeste deelnemers aan het festival knoopten dankbaar aan bij de muziek van de twintigste-eeuwse avant-garde, waarmee `avant-gardemuziek' soms haast iets van een geconsolideerde stijl begint te krijgen. De uitbreiding ligt vaak in het theatrale, soms melige, en vooral ook in de elektronica, tegenwoordig steeds laagdrempeliger.

Gaudeamus Muziekweek. Gehoord: o.a. 11, 12/9 Amsterdam.

    • Jochem Valkenburg