Angst voor qat

De Tilburgse voetbalvereniging WSJ is verhuisd, maar de voormalige kantine staat er nog. Aan de rand van de stad, gelegen tussen een bedrijventerrein en een tennisclub met daarachter een rustige woonwijk en twee middelbare scholen. Boven de toegangsdeur is een bord gespijkerd met de tekst `Zo ge't maokt zo heddet'. De kantine is het gesprek van de dag, sinds de gemeente Tilburg overweegt een ondernemer uit de Somalische gemeenschap toestemming te geven om er een gebruikersruimte te beginnen voor qat, een middel dat genot verschaft door te kauwen op bladeren.

,,Zorg maar dat die qatruimte er niet komt'', roepen vier dames op de banen van tennisclub Quirijn. Veel tennissers overwegen hun lidmaatschap op te zeggen als de qatkauwers komen. ,,En dan komen wij in de financiële problemen'', zegt penningmeester Henk van Berkel. Het paviljoen van de tennisclub was vorige week te klein om alle bezoekers van een protestvergadering te bergen. Er werd een brief opgesteld aan het college: ,,Het is al meermalen bewezen dat het plaatsen van een gebruikerscentrum zeer risicovol is en kan leiden tot criminaliteit.''

De gebruikers van qat zullen niet binnen blijven maar uitzwermen over de omgeving, verwachten buurtbewoners. Daar zullen ze automobilisten op de smalle toegangsweg naar de tennisclub in de weg lopen, evenals scholieren die over een smal fietspad naar school gaan. De wijk zal niet meer rustig zijn, want de Somaliërs zullen vanuit hun woningen door de wijk heen wandelen naar de gebruikersruimte. ,,Somaliërs kunnen lang lopen, het is een volk van nomaden'', zegt woordvoerder Hans van de Sanden van de wijkbewoners. Ook de twee scholen hebben bezwaar gemaakt.

Kauwers verhandelen en gebruiken het niet verboden genotmiddel nu nog in straten, portieken en pleinen. Dat is de reden voor wethouder Gon Mevis om in te stemmen met een gebruikersruimte. ,,Nu is de overlast verspreid. Straks is die geconcentreerd in een redelijk afgelegen ruimte waar we er beter zicht op hebben.'' De overlast zal meevallen, voorspelt hij. En als hij ongelijk krijgt, dan wordt de proef na een jaar beëindigd.

Vooral het Verdiplein in Tilburg-Noord heeft last van de qatgebruikers. ,,Oudere mensen durven hier niet meer te komen'', zegt verkoopster Annie van den Dries van de bakker op het plein. Ze klaagt over onbeschoft gedrag. Er wordt qat verhandeld vanuit de kofferbak van auto's achter de winkel. Ze is er kwaad om. ,,Ik moet hard werken terwijl zij met een uitkering dat spul kopen, kauwen en uitspugen. Laat ze zich aanpassen.'' Berucht is ook de aanwezigheid van Somaliërs in een tankstation aan de Elgarstraat. Daar stond lange tijd een groep qatgebruikers koffie te drinken. ,,Veel klanten durfden niet meer te tanken'', zegt verkoopster Nellie van Wijk. De eigenaar liet de koffieautomaat weghalen. Nu is het rustig. Nellie van Wijk zegt de Somaliërs te missen. ,,Ze deden geen kwaad. Ik ben ook nog nooit beroofd. Niemand durfde dat met al die mannen hier. Ze hebben mij beschermd.''

    • Arjen Schreuder