Politiek voelt weinig voor referendum

Het voorstel van VVD'er Van Aartsen om na afloop van onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de Europese Unie een referendum te organiseren, lijkt in de rest van de politiek geen steun te ontmoeten.

Premier Balkenende meent dat de mechanismen van de ,,representatieve democratie'' toereikend zijn om over een Turks lidmaatschap te zijner tijd met de Tweede Kamer een beslissing te nemen. Balkenende zei zeer te hechten aan `fair play' jegens de Turken, aan wie in het verleden beloften zijn gedaan ten aanzien van EU-lidmaatschap. De dialoog met Turkije moet `waardig' gevoerd worden, aldus de premier. Zijn partij, het CDA, is in principe tegen referenda als middel tot politieke besluitvorming.

Ook de andere coalitiepartner van de VVD, D66, ziet weinig in Van Aartsens voorstel. ,,D66 is zeer vóór de invoering van het referendum in het Nederlands staatsbestel, maar met betrekking tot Turkije is het te laat'', aldus Kamerlid Van der Laan. Dat had naar haar mening moeten gebeuren voordat aan Turkije, alweer jaren geleden, toezeggingen over een mogelijk lidmaatschap waren gedaan, en niet pas in 2016 of daaromtrent, als de onderhandelingen tussen Turkije en de EU naar verwachting zijn afgerond.

Het Tweede-Kamerlid Wilders, die vorige week brak met de VVD-fractie, onder andere naar aanleiding van de Turkije-kwestie, acht Van Aartsens suggestie ,,weinig zinvol''. ,,Van Aartsen, die eerder heeft aangegeven voor een Turkse toetreding te zijn, moet nu heldere politiek bedrijven en aangeven of hij voor of tegen is. Geen Haagse politieke trucjes als een referendum over twaalf jaar.''

Het Kamerlid Timmermans van de oppositiepartij PvdA noemt Van Aartsens suggestie `hypocriet'. Timmermans: ,,Hij heeft met die zaak-Wilders problemen in zijn partij en gebruikt nu een referendum als reddende engel. Als in dit land het referendum als algemeen politiek middel bestond, dan was deze zaak zeker referendabel. Maar zeker niet alleen in een specifiek geval als dit: Turkije moet net zo worden behandeld als andere kandidaat-lidstaten van de EU. Het optreden van Van Aartsen is naar mijn mening politiek weinig zuiver.''