Paralympics

De Paralympics hebben nu al geschiedenis geschreven in Athene. De Acropolis is voor de eerste keer in 2.500 jaar met een lift toegankelijk gemaakt voor mensen met een lichamelijke handicap. Al jaren werd hierover gesproken, maar er gebeurde nooit wat. Tot in juli, toen de lift werd geopend.

Pierre de Coubertin kreeg interesse voor sport toen hij de slechte conditie zag van de Franse jongeren, zijn landgenoten. Niet goed voor de nationale weerbaarheid en in geval van oorlog, dacht hij. Mede daardoor is de olympische beweging ontstaan. Bij de Brit Sir Ludwig Guttmann ging het precies andersom: die zag soldaten gewond terugkeren uit de Tweede Wereldoorlog, en mede daardoor is de paralympische beweging ontstaan. Met sport wilde hij die mensen weer plezier en eigenwaarde geven. Aan de ene kant van de lijn staat dus De Coubertin en aan de andere Guttmann – en daar tussenin ligt de olympische beweging in al haar vormen.

In 1948 waren de eerste Spelen voor gehandicapten in een rolstoel, de Stoke Mandeville Games. Nog niet met de olympische stikker er op trouwens; en nog niet internationaal. In 1960 werden de Paralympics in Rome wél olympisch en sindsdien heten ze de Paralympics. Er deden toen vierhonderd sporters mee uit 23 landen.

Tot grote teleurstelling van Atlanta worden de Paralympics sinds 1988 (Seoul) gehouden in de stad waar ook de Olympische Spelen zijn. Oud-atlete Mieke Sterk was er in 1996 bij als waarnemer in Atlanta. ,,Het was schandalig. Die stad wilde de Paralympics helemaal niet, maar moest wel wegens de regels. Alleen in de Olympische Spelen zelf was Atlanta geïnteresseerd. Veel sporthallen waren amper toegankelijk voor gehandicapten.'' Dat is iets waarvoor de sporters in Athene niet bang hoeven te zijn, met al die net opgeleverde sportlocaties.

Sterker: de stad leert door de Paralympics. In Griekenland komen gehandicapten amper voor in het straatbeeld, hoewel ze er natuurlijk wel zijn. Of het zijn de meest gruwelijke oorlogsslachtoffers uit voormalig Joegoslavië, die bedelend op straat liggen. Deze maand hebben Griekse politieagenten daarom handleidingen gekregen hoe ze moeten omgaan met gehandicapten. En de Acropolis is dus eindelijk algemeen toegankelijk gemaakt. Hopelijk is die mentaliteitsverandering structureel.

Dan nog even over de naam `Paralympics'. Para betekent in het Grieks letterlijk `net naast'. Toen in 1980 deze Spelen in Arnhem waren, bezocht een tafeltennisser mijn lagere school om over zijn gehandicaptensport te praten. Ik weet echt niet meer wie hij was, maar wel dat hij vond dat het beter was om de Paralympics voortaan de `Olympische Spelen voor Gehandicapten' te noemen. ,,Want wat wij doen, is niet net ernaast, maar olympische topsport.''

Ik vond het toen de moeite waard om te onthouden – en dat vind ik nog steeds.

jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren