Lijken in de medicijnkast

Medicijnfabrikanten houden ongunstige resultaten van hun geneesmiddelenonderzoek graag geheim. Onlangs nog is GlaxoSmithKline in de Verenigde Staten aangeklaagd wegens het achterhouden van cruciale gegevens. Dat ging om het antidepressivum Paxil, in Nederland in de handel onder de naam Seroxat. Uit de verzwegen gegevens zou blijken dat dit medicijn bij kinderen de kans op agressief gedrag en zelfs zelfmoord verhoogt. Om een eind te maken aan dit soort selectief publiceren hebben de gezamenlijke hoofdredacteuren van 11 vooraanstaande medische tijdschriften nu bekendgemaakt dat ze vanaf 1 juli 2005 alleen onderzoeken zullen publiceren die bij een openbaar toegankelijk register zijn aangemeld voordat de eerste patiënten zijn aangeworven.

``Betrouwbaar rapporteren begint met het openbaar maken van alle klinische onderzoeken, ook als die ongunstig zijn voor de geldschieter van een onderzoek'', zo schrijven de hoofdredacteuren van onder meer The Lancet en het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Het nieuwe register waarin de prille onderzoeken worden opgenomen, moet voor iedereen kosteloos toegankelijk zijn, ook voor het grote publiek. Het mag geen winstoogmerk hebben en het moet elektronisch door te zoeken zijn. Alle essentiële informatie over het onderzoek moet opgenomen, zoals het doel, de selectie, het aantal deelnemers en de financiering. De commissie heeft geen voorkeur voor een bepaald register maar concludeert wel dat op het ogenblik alleen het register van de Amerikaanse National Institutes of Health – www.clinicaltrials.gov – aan de norm voldoet. Medicijnfabrikant Merck heeft inmiddels toegezegd om al zijn lopende onderzoek op die website te plaatsen.

Ook Glaxo, dat overigens de aantijgingen over Seroxat ontkent, heeft toegezegd alle gegevens over het Seroxat-onderzoek bij kinderen bekend te zullen maken, maar dan wel op de eigen website van de firma. Vanaf juli volgend jaar komt de medicijnfabrikant daarmee niet meer weg omdat alle grote tijdschriften dan zullen weigeren artikelen over zo'n onderzoek te publiceren. Een fabrikant wil niet altijd zijn onderzoeksresultaten geheim houden – al was het maar uit marketingoverwegingen.

    • Bart Meijer van Putten