Klacht: gebed van moslims wekt bajes

Rond middernacht en 's ochtends om zes uur worden gevangenen uit hun slaap gewekt door de oproep voor het gebed. De leeszaal is geannexeerd als een moskee. Marokkaanse medegevangenen worden gedwongen deel te nemen aan het gebed door een groep fanatieke moslims, terwijl tevens de toegang van vrouwelijke dokters tot het gevangeniscomplex wordt bemoeilijkt.

Het zijn enkele klachten van het personeel van de gevangenis Topas nabij Salamanca, waar meer dan de helft van de geïnterneerden inmiddels uit buitenlanders bestaat.

Een brief met klachten van het gevangenispersoneel, die vorig jaar werd verstuurd naar de toenmalige regering-Aznar, vond deze week zijn weg naar het dagblad El Mundo. De toevloed van immigranten naar Spanje, dat op dit moment verreweg de meeste buitenlanders binnen de Europese Unie opneemt, heeft in de gevangenissen tot grote spanningen geleid.

Hoewel gemiddeld 27 procent van de 59.000 gevangenen uit buitenlanders bestaat, is dit percentage in een aantal inrichtingen inmiddels opgelopen tot vijftig procent en meer.

In het geval van de circa 110 moslims die in Salamanca hun medegevangenen uit hun slaap houden met een gebedsoproep heeft de sociaal-democratische minister van Jusititie López Aguilar inmiddels gereageerd. López Aguilar waarschuwde dat de godsdienstvrijheid zijn grenzen kent in de publieke orde en dat geen enkele religie het recht heeft zich op te dringen aan anderen.

De problemen met de snel veranderende gevangenisbevolking beperken zich evenwel niet tot de luidruchtige aanwezigheid van fanatieke moslims. De vakbond van het gevangenispersoneel heeft zijn beklag gedaan over de snelle verandering van het gemiddelde profiel van de gevangenen.

Tot voor enkele jaren geleden betrof het hier een makkie: de jonge drugsverslaafde die opgepakt was wegens winkel of autodiefstal. Tegenwoordig staat het personeel echter tegenover gewelddadige, professionele criminelen die zich minder makkelijk in het gareel laten dwingen. Huurmoordenaars uit Colombia en Oost-Europa zijn een stuk gevaarlijker en bovendien gewend aan ruigere omstandigheden.

De onbewapende bewakers hebben steeds vaker problemen om hun gezag te handhaven. Volgens de vakbond wordt het bendeleven binnen de gevangenismuren simpelweg voortgezet en leven de gevangenen in gesloten groepen. Ook vanwege taalproblemen wordt het daarbij steeds vaker geen gehoor gegeven aan opdrachten.

Roemenen vormen verrweg de snelst groeiende groep buitenlanders in Spaanse gevangenissen: in 1998 waren dat er 21, dit jaar 758. De Marokkanen, Spanje's grootste immigrantengroep, zijn in absolute termen het meest vertegenwoordigd met 4.242 gevangenen.