Kinderen houden hun hele leven last als ze in vieze lucht opgroeien

Ingeademde fijne stofdeeltjes, stikstofdioxide (NO2), roet en zure dampen (ontstaan door koolstofdioxide in vochtige lucht) remmen de longontwikkeling van 10- tot 18-jarigen. Dat blijkt uit een acht jaar durend onderzoek onder ruim 1.700 Californische kinderen die in gebieden met ernstige luchtverontreiniging wonen. De kans op een longfunctie die 20 procent onder het gemiddelde ligt was vijf maal zo hoog bij pubers in een omgeving met veel fijne stofdeeltjes als onder kinderen die in relatief schone lucht opgroeiden (The New England Journal of Medicine, 9 sept).

Bij 10- tot 18-jarigen groeien de kinderlongen sterk en bereiken ze hun volwassen omvang. De remmende invloed die luchtverontreiniging daarop heeft is blijvend, concluderen de onderzoekers die voornamelijk aan de afdeling preventieve geneeskunde van de universiteit van Zuid-Californië in Los Angeles werken. En de schade is zo groot dat de aan vieze lucht blootgestelde kinderen er als volwassenen ook echt last van hebben. De schade is ook meetbaar bij kinderen die niet roken en die geen astmapatiënt zijn.

In 1993 is bij 1.759 Californische 10-jarigen op twaalf scholen in dorpen en stadswijken met uiteenlopende niveaus van luchtverontreiniging de longcapaciteit gemeten. De belangrijkste meting was de FEV1; het gedurende 1 seconde geforceerd uitgeademde longvolume. De metingen zijn tot 2002 ieder voorjaar herhaald. Kinderen die verhuisden vielen verder buiten de studie en dat gebeurde met ongeveer 10 procent van de deelnemers. Vragenlijsten legden gevoeligheid vast voor astma, roken en meeroken, de aanwezigheid van huisdieren en het koken en verwarmen op open (gas, open haard) of gesloten (elektrisch, CV) vuren. Rond de 12 deelnemende scholen werd de luchtverontreiniging gemeten. De gemiddelde ozonconcentraties over de meetjaren verschilden een factor 2 tussen de minst en de meest blootgestelde wijk, maar de NO2 en roetconcentraties verschilden een factor 8 respectievelijk 10. Enkele gebieden hebben de ergste in de VS voorkomende luchtverontreiniging.

De discussie over blijvende longschade bij kinderen die in verontreinigde lucht opgroeien is al oud. In de jaren dertig wees onderzoek in de toen door de staalindustrie vervuilde Maasvallei al op een blijvend slechte invloed. Onderzoeken waarbij kinderen een aantal jaren werden gevolgd, beperkten zich echter tot hooguit vier jaar. Het Californische onderzoek duurde acht jaar, tot het achttiende levensjaar waarop bij vrouwen de longen vrijwel volgroeid zijn en bij mannen de groei er grotendeels uit is. De onderzochte groep wordt de komende jaren nog gevolgd. Volgens de onderzoekers zullen mensen rond hun veertigste of vijftigste levensjaar last kunnen krijgen van hun ondercapaciteit.

    • Wim Köhler