Jonge student heeft later het hoogste rendement

Staatssecretaris Rutte van Onderwijs stelt beleidsmaatregelen voor die langer studeren en studeren op latere leeftijd ontmoedigen (collegegeld na 5 jaar studeren omhoog en het ontmoedigen van studeren na het 30ste levensjaar). Deze plannen zijn op forse kritiek gestuit. Gewezen wordt op het belang van vergroting van het aantal kenniswerkers en van verhoging van de arbeidsproductiviteit in ons land.

Wie goed oplet zal echter zien, dat de argumenten die door deze critici worden aangedragen, meestal betrekking hebben op het belang van onderwijs in het algemeen en niet specifiek op het volgen van onderwijs op latere leeftijd. Omdat onderwijs een investering is, geldt dat als mensen jonger hun opleiding afronden de maatschappij hier langer van kan profiteren.

In het rapport `De Arbeidsmarkt naar Opleiding en Beroep tot 2008' hebben wij een schatting gemaakt van de potentiële winst aan arbeidscapaciteit indien iedereen die een opleiding volgt op z'n 18de zou gaan studeren en de studie in 4 jaar zou afronden. In Nederland blijkt dat in dat geval 13,9 procent meer geschoolde arbeidskrachten beschikbaar zouden zijn. Vooral voor beroepen waar traditioneel grote aanbodtekorten op de arbeidsmarkt zijn (leraren, verpleegkundigen, technici), is het capaciteitsverlies het hoogst. Op basis van een zeer voorzichtige schatting zijn de kosten van de gemiste inkomsten gelijk aan 5,7 miljard euro per jaar.

Voor iemand die pas op zijn veertigste tot de ontdekking komt hoe belangrijk een goede opleiding is, komt deze raad om jong te studeren uiteraard te laat. Het kan dan zeker nog rendabel zijn om alsnog te gaan studeren, maar de opbrengst zal aanzienlijk lager zijn. Het lijkt daarom zinvol voor de overheid om te ontmoedigen dat mensen een studie uitstellen of lang studeren. Genereuze studiefinanciering en vooral goede hulp bij het maken van een verantwoorde studiekeuze in combinatie met sterke prikkels om zo jong mogelijk intensief te studeren, kunnen daarom een hoge maatschappelijke opbrengst hebben.