Hollands dagboek

Alleen Annie M.G. Schmidt ging hem voor. Als tweede Nederlander kreeg de 81-jarige tekenaar Max Velthuijs (Kikker) deze week in Zuid-Afrika de Hans Christian Andersenprijs, zeg maar de Nobelprijs voor kinderboeken. `Die zwembroek had ik beter thuis kunnen laten.'

Woensdag 1 september

De dag begint te naderen, de spanning stijgt. Er komt nog heel wat bij kijken voordat je op reis gaat. Eten voor de poezen, geld voor de achterblijvers, rekeningen betalen.

Kortom, het gaat zomaar niet. Naar de dokter om mijn oor uit te laten spuiten.

Er komt nog een meneer uit Antwerpen voor een interview. Ik heb nu alles wel op een rijtje, maar helemaal gerust ben ik nog niet. Om 11.00 uur komt er een taxi voor en brengt mij naar de NOS-studio in Den Haag. Kwart voor 12 ben ik alweer thuis.

Donderdag

Een heugelijk bericht kreeg ik vanmorgen. We zijn telefonisch ingecheckt zodat we een uur later op Schiphol kunnen zijn. Dat betekent een uur later opstaan, in plaats van 6.00 uur wordt dat 7.00 uur, hoera! Want het ergste wat mij kan overkomen is vroeg opstaan.

Vroeger naar bed gaan, zeggen ze dan. Maar dat helpt niet, want ik ben een avondmens. En er is niets heerlijkers dan de rust van de nachtelijke uren als iedereen naar bed is.

Vandaag was weer een hectische dag. De NOS zou komen voor een kort interview voor het Journaal. Daarna koffer gepakt, waar de poezen onrustig van werden. Ze zagen het al aankomen, de baas gaat op reis.

Vrijdag

Alles op tijd!

10.15 uur stegen we op voor een twaalf uur durende vlucht. Ik heb de indruk dat de zitplaatsen ieder jaar een paar centimeter kleiner worden, zodat er nog een paar stoeltjes bij kunnen.

Opgevouwen op een oppervlakte van circa 50 bij 60 bereikten we Cape Town. Onderweg twee maaltijden genuttigd op een uitklaptafeltje en dat zonder te knoeien! Al bijna 24 uur niet gerookt. Is reizen nog leuk?

Na middernacht eindelijk het hotel bereikt en mijn kamer gevonden. Wie schetst mijn verbazing toen ik tot de ontdekking kwam dat het streng verboden was om in mijn kamer te roken en dat terwijl ik nog wel bekend sta als een gezonde roker! Dat weet iedereen. Gelukkig had mijn lieve vriendin een flesje whisky in mijn reistas gestopt. Dat was een hele troost. Daarbij stiekem voor het open raam een sigaretje opgestoken.

Zaterdag

Rampspoed. Joke Linders, een van mijn drie vrouwelijke bodyguards, had de verkeerde koffer meegenomen van de luchthaven. Hoe lang het duurde voordat dit misverstand was opgelost, zodat beide volstrekt andere koffers, van die dingen op wieltjes, bij hun rechtmatige eigenaren terechtgekomen waren, is niet te beschrijven.

Om 11.00 uur werden we afgehaald door Piet Grobler, één van Afrika's beste illustratoren. Hij zou ons het land tonen. Op naar Stellenbosch, het Wassenaar van Kaapstad. Nu zaten we dringend om geld verlegen. Men had ons vooraf verzekerd dat je overal geld uit de muur kon trekken. Nu, dat hebben we geweten!

De machine van Joke weigerde en de mijne ook. Geen nood. Een vriendelijke man zou ons wel even helpen. Na enige snelle handelingen, zei hij: sorry kaart niet goed. Ik zei: ik wil mijn kaart terug. ,,Kaart in de machine komt terug, geduld.'' Maar die kwam natuurlijk niet terug. Man weg, kaart weg. Welkom in Afrika. Bestolen waar we bijstonden. Gelukkig was vlakbij een telefoon. Snel Leeuwarden gebeld en rekening geblokkeerd. Na al deze commotie bracht Piet ons naar zijn allerliefste huisje alwaar zijn vrouw voor ons een verrukkelijke maaltijd had bereid. Dit maakte alles weer goed. Daarna heeft Piet ons rondgereden door prachtige landschappen en woeste bergen. Langs de weg zaten baviaantjes hun kindertjes te vlooien. Schattige diertjes, maar je moet niet aaien, want ze kunnen lelijk bijten.

Tevreden naar bed, waar ik nog net kon zien op de tv hoe de aloude onverwoestbare Agassi zijn jeugdige tegenstander naar huis stuurde.

Leve Afrika.

Zondag

Vanavond gaat het gebeuren. 's Morgens neem ik de speech door die ik moet houden bij de prijsuitreiking. Erg tevreden ben ik niet, 't is wel wat magertjes. Mijn Engels is niet erg best, daar helpt geen moedertje lief aan. Ik ben ook niet gewend om van een papiertje op te lezen, praat het liefst voor de vuist weg, maar dat mag helaas niet.

Vervolgens zijn we naar een soort kunstmarkt gegaan. Een afgetrapt landje met tientallen kraampjes met houtsnijwerk. Een nationale industrie van maskers en zo. Puur kitsch. Toch heb ik tussen al die duizenden er eentje gevonden die mij echt leek. Koud en veel regen!

Half zes aantreden voor de uitreiking. Na een glaasje en een hapje en eindeloze redevoeringen kan ik eindelijk aantreden voor mijn speech en het ongelofelijke gebeurde dat ik door een zaal van vijfhonderd mensen werd toegejuicht en ik van alle kanten bedankt werd voor de prachtige speech. Hiervan heb ik weer eens geleerd: wees jezelf en ga niet ingewikkeld doen.

Voorts vele handtekeningen moeten zetten in Frog in love, waarvan mijn uitgever er vijfhonderd had uitgedeeld. Veel dankbetuigingen van mensen uit alle delen van de wereld, zwart en blank. Die kikker toch! Ik ga hier maar niet verder op door, anders schrijf ik de halve krant vol. Ook niet goed voor mijn ego trouwens. Een beetje trots zijn mag wel even, maar dan gaat het leven gewoon weer verder.

Maandag

Deze dag hebben we vrijaf genomen. Eerst een beetje gelummeld en 's middags met een boot naar Robbeneiland. We werden rondgeleid door ex-gevangenen die op indringende wijze verhaalden over de mensonterende behandeling waar zij jarenlang aan onderworpen waren. Met diepe schaamte in mijn hart voor de mensen die dit barbaarse systeem hebben uitgedacht en uitgevoerd heb ik het eiland verlaten met een onuitwisbare indruk die ik nog moet verwerken.

Dinsdag

Deze dag hebben we besteed aan het congres van de IBBY, de International Board for Books for Young children (de organisatie die ook verantwoordelijk is voor de prijsuitreiking). Ik ben absoluut ongeschikt voor dit soort evenementen. Verschillende sprekers aangehoord waarbij ik me doodverveelde of spontaan in slaap viel. Bovendien kan ik geen drie stappen doen of ik word aangesproken en gefeliciteerd. Ik wil naar huis.

Nog wat in de tuin rondgehangen waar om 16.00 uur de kou alweer inviel. Want wie denkt dat het in Zuid-Afrika altijd lekker weer is komt bedrogen uit. Die zwembroek had ik beter thuis kunnen laten.

Om 18.00 uur werden alle vijfhonderd congresgangers in autobussen gedreven en naar een geheime locatie gebracht. Dat bleek een fabriekshal te zijn waar de temperatuur ongeveer 5 graden Celsius was. Toen eindelijk iedereen binnen was, wachtte ons een grote verrassing. De leerlingen van circusschool Zip Zap voerden een geweldige show voor ons op. Kinderen en pubers buitelden op en door elkaar, hingen aan trapezes en maakten salto's met zoveel plezier en enthousiasme dat ik tranen in mijn ogen kreeg van ontroering. In snelle vaart volgde de ene stunt na de andere en wat waren ze trots, die lieve kinderen. Blank en zwart door elkaar.

Na weer een lange bustocht en ellenlange speeches werden alle vijfhonderd gasten gevoed en gelaafd. Het was 24.00 uur toen ik eindelijk in bed lag. Moe naar voldaan.

Woensdag 8 september

De woensdag hebben we besteed aan shoppen, zoals dat tegenwoordig heet. Cadeautjes kopen voor de thuisblijvers. Morgen nog een afscheidsdiner en dan zit het er op. Terug naar huis met een hoofd vol herinneringen.

Afrika, een prachtig land in ontwikkeling. Blank en zwart, hoe zal de toekomst zijn als Mandela er niet meer is?

    • Max Velthuijs