Alleen Zweedse student leent erop los

In Europa bestaat één land zonder leenangst onder de studentenbevolking en dat is Zweden. Zweedse studenten zijn veruit de grootste leners. De gemiddelde lening bedraagt volgens de laatst bekende cijfers van onderzoeksbureau RAND Europe 10.500 euro. Tweederde van het inkomen van studenten bestaat uit leningen. Van de studenten die een studiebeurs krijgen, vraagt ruim 80 procent ook nog eens een lening aan. Tegelijkertijd heeft maar 15 procent van de Zweedse studenten een bijbaan.

Britse studenten kunnen er ook wat van. Volgens RAND is het gemiddelde leenbedrag aan de overkant van Noordzee ruim 5.000 euro per jaar. Maar daar zijn studenten sinds vijf jaar verplicht de eerste jaren bij te lenen.

Waarom is er geen leenangst in Zweden? Verschil met de rest van Europa is dat Zweedse studenten al generaties lang lenen om wat extra geld te besteden te hebben, zegt Lotta Ljungquist. Zij is derdejaars student aan de universiteit van Göteborg en bestuurslid van de landelijke studentenbond SFS. ,,De Zweedse bevolking is vergeleken met de rest van Europa hoog opgeleid, dus relatief veel ouders van studerende kinderen hebben zelf ook gestudeerd en geleend.''

Dat betekent, zegt Ljungquist, dat het taboe op lenen al generaties geleden is doorbroken. ,,Alleen bij buitenlandse studenten zie je angst om geld te lenen.'' Haar eigen schuld bij de bank is inmiddels opgelopen tot, omgerekend, bijna 20.000 euro. Geen probleem, zegt ze. ,,Als ik na mijn studie maar snel genoeg een baan vind om die schuld terug te betalen. Over het algemeen hebben afgestudeerden daar heel weinig moeite mee.''

Het Zweedse hoger onderwijs is algemeen toegankelijk en gratis. Omdat de kosten voor het onderwijs in Zweden fors zijn gestegen, heeft de overheid begin jaren negentig de regels voor terugbetaling van leningen voor levensonderhoud aangescherpt. Binnen 25 jaar moet nu de volledige schuld zijn afbetaald. Als tegemoetkoming mogen studenten meer geld bijverdienen zonder het recht op een beurs te verliezen. Studentenorganisaties vrezen echter dat studenten na hun studie in de problemen komen.