Steden vrezen stilleggen van restauraties

Negen steden vrezen dat het restaureren van grote monumenten moet worden stilgelegd, omdat in de rijksbegroting vanaf 1 januari 2005 geen geld meer is gereserveerd om de projecten af te maken.

Bestuurders van de steden hebben gisteren bij een bezoek aan staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur, D66) daarover hun ,,grote bezorgdheid'' uitgesproken. Ze hebben de bewindsvrouw er op gewezen dat vorige kabinetten hebben toegezegd hen in het kader van de zogenoemde `kanjerregeling' elk jaar geld toe te wijzen.

Op dit moment is nog steeds onduidelijk of de subsidiëring na 1 januari 2005 wordt voortgezet, aldus de steden. Ze zeggen dat de restauratiewerken zo ,,omvangrijk en kostbaar'' zijn dat ze ,,grotendeels afhankelijk zijn van de bijdragen van het rijk''.

Het gaat in totaal om een rijkssubsidie van zestig miljoen euro voor 2005, melden de betrokken gemeenten Den Bosch (St. Jan, Vestingwerken), Alkmaar (St. Laurenskerk), Amerongen (Kasteel), Breda (Grote Kerk), Delft (Maria van Jessekerk), Eindhoven (St. Joriskerk), Hilversum (St. Vituskerk), Leiden (Hooglandse Kerk) en Utrecht (Kasteel Haarzuilens).

In een brief aan het kabinet hebben ze eerder geschreven dat ze zich ervan bewust zijn dat in een tijd van beperkte financiële mogelijkheden pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt. ,,Dat is op rijksniveau het geval, maar zo mogelijk nog meer in onze gemeenten. Niettemin zijn wij ervan overtuigd dat de restauratie van onze grote monumenten continuïteit moet hebben. (...) Dat geld [60 miljoen euro] moet er komen. Wij willen daarom creatief meedenken bij het uitwerken van mogelijke oplossingen, zoals overbrugging, fasering of voorfinanciering.''

Staatssecretaris Van der Laan heeft gisteren gemeld ,,de problemen van de negen steden te erkennen'', maar ze heeft geen enkele toezegging gedaan. Haar woordvoerder zegt dat de ,,over meer jaren uitgesmeerde subsidies'' voor zogenoemde kanjermonumenten ,,eenmalig'' zijn. ,,Bovendien zijn mogelijke toezeggingen gedaan in financieel betere tijden''. Ze verwacht niet dat Van der Laan met een subsidie over de brug komt.

Volgens de negen steden moeten in dat geval ,,de aannemers naar huis worden gestuurd''. ,,Dat stelt de betrouwbaarheid van het openbaar bestuur ter discussie. Maar ook voor de monumentenzorg in Nederland is dit funest.''

Voor het restaureren van de St. Janskathedraal en de Vestingwerken had Den Bosch volgend jaar gerekend op een subsidie van zestien miljoen euro. Utrecht verwachtte circa elf miljoen voor Kasteel Haarzuilens. De gemeente Amerongen ging uit van een bedrag van zeven miljoen voor Kasteel Amerongen.