Spanje graaft doden Franco op

De Spaanse regering gaat voor het eerst sinds de invoering van de democratie werk maken van het opgraven van duizenden Republikeinse slachtoffers van executies die nog steeds in massagraven verspreid liggen over het land.

Daarnaast zullen de slachtoffers van de Franco-dictatuur ,,juridisch en moreel'' gerehabiliteerd worden en de symbolen van het regime uit het straatbeeld worden verwijderd. De Spaanse ministerraad heeft vandaag besloten om hiertoe een speciale ministeriële commissie op te richten.

Het besluit tot rehabilitatie van de slachtoffers van de Franco-dictatuur betekent een radicale breuk met de politiek die tot dusver werd gevoerd door de socialistische partij. Na de dood van dictator Franco in 1975 werd besloten de afrekening voor de misdaden begaan in de burgeroorlog en de daarop volgende dictatuur ondergeschikt te maken aan een soepele invoering van de democratie. Als gevolg hiervan werd de periode van burgeroorlog en onderdrukking min of meer tot politiek taboe verklaard.

Organisaties die opkomen voor de rechten van de slachtoffers van de dictatuur reageren verheugd op de koerswijziging. ,,Het is voor de eerste maal in 27 jaar democratie dat er van regeringszijde aandacht voor deze zaken komt'', aldus Emilio Silva, woordvoerder van de vereniging die in de afgelopen jaren een begin heeft gemaakt met het openleggen van de collectieve graven met slachtoffers van de Franco-troepen.

Volgens Silva heeft de persoonlijke betrokkenheid van premier Zapatero een rol gespeeld bij het besluit. Een grootvader van de premier werd als legerkapitein en linkse intellectueel in 1939 gefusilleerd door aanhangers van Franco.

De ministeriële commissie zal beginnen met het ongedaan maken van rond de 55.000 doodvonnissen van militaire tribunalen die na afloop van de burgeroorlog werden uitgesproken over aanhangers van de Republikeinen.

Deze zomer kwam Spanje's hoogste rechterlijke instantie, het Constitutionele Hof, reeds met een uitspraak waarin twee van dergelijke doodvonnissen die in de jaren vijftig waren geveld, nietig werden verklaard.

Ook zullen de talrijke symbolen uit de dictatuur die nog steeds op de openbare weg en in kerken aanwezig zijn, verwijderd worden. De mogelijke gevolgen hiervan zijn vèrstrekkend, aangezien door heel Spanje nog steeds straten en pleinen naar militairen uit de Franco-tijd zijn vernoemd, terwijl ook gedenkplaten, standbeelden en andere tekens de gedachtenis aan de vroegere dictator in ere houden.