Pierre Bismuth: Ik bedacht `Eternal Sunshine'

,Ik had een vriendin aan de telefoon die het net uit had gemaakt met haar vriend. Ze snapte niet meer wat ze ooit in hem had gezien. Hij was zo volkomen oninteressant! Ze schaamde zich, ze zou de hele episode wel willen vergeten. Kon ze hem maar uit haar geheugen wissen.''

De Franse kunstenaar Pierre Bismuth, die nu in Brussel woont, vroeg zich toen, in 1996, af hoe het zou zijn om bij de post een kaartje te ontvangen waarop stond: `Geachte heer Bismuth, zo en zo heeft u uit haar geheugen laten wissen. Wij verzoeken u vriendelijk nooit meer contact met haar op te nemen.' ,,Wat mij aan dit idee wel beviel is dat een emotioneel probleem een praktische oplossing krijgt. Dat hebben de mensen nu eenmaal graag.''

Een paar maanden na het telefoontje dineerde Bismuth in Londen met Michel Gondry, met wie hij al twintig jaar bevriend is. Gondry gebruikte in zijn clips wel vaker ideeën van Bismuth, zonder dat de kunstenaar dat erg vond. ,,Ik moedig mijn studenten ook altijd aan om te stelen.'' De volgende dag belde Gondry hem op. Hij zag in het idee een speelfilm. ,,Op zijn hotelkamer schreven we een synopsis van een halve pagina.''

Het is hier dat Bismuths geheugen verschilt van dat van Charlie Kaufman, die in interviews verklaart dat Bismuth niets met de speelfilm te maken had. ,,Het irriteert me een beetje dat Kaufman net doet of beeldende kunst een soort vlooienmarkt is, of een mestvaalt, waarop je heel toevallig een bloem kunt vinden. Dat is onzin.''

Bismuth heeft 8.000 dollar voor het idee gekregen en staat vermeld in de credits van de film. ,,Dat is de verdienste van Gondry. Mijn advocaat zei dat het niet gebruikelijk is om voor een idee voor een film betaald te krijgen. Meestal roven ze het gewoon.''

Het oorspronkelijke idee van Bismuth is op één punt drastisch veranderd. In de film krijgt niet de ex-geliefde de kaart waarop staat dat hij uit haar geheugen is gewist, maar hun kennissen. ,,Ik denk dat dat beter was voor het dramatische effect. Maar het blijft onlogisch. Michel zei dat er toch wat waarheid in zat: als je vrouw overspel pleegt gebeurt hetzelfde. Dan ben jij ook de laatste die het weet.'' (BS)